به هوای کتابخانه ملی
روز 11 اسفند که میشود، در هیاهوی خانه تکانیها و رفت و آمدهای معمول قبل از عید، ذهن و چشمان من مدام در جستجوی بنرها و تابلوهای راهنمای مراسم افتتاح ساختمان جدید کتابخانه ملی ایران، شهر را میکاود. چرا که درست 10 سال پیش در چنین وقتی، در تکاپوی برگزاری مراسم افتتاح این کتابخانه بزرگ و یک اتفاق فرهنگی مهم بودیم. اولین چیزی که از آن برنامه مفصل و مهم یادم میآید، بنرهای تبلیغاتی آن در سطح شهر بود؛ همینطور اعلام آن اتفاق در اخبار و رسانههای مختلف سراسری و حتی خارجی.
چنین اتفاقی که اسم کتابخانه ملی و برنامههای مرتبط با کتابداری و کتابخانهها در سطح شهر و رسانهها اعلام شود، الان شاید کمی عادی به نظر برسد اما در فضای 10 سال پیش یعنی اسفند 1383 چنین چیزی، اتفاق نادری برای کتابداری به شمار میآمد که به یمن حضور سیاسیون مهم کشوری در مراسم افتتاح چنین تبلیغ گستردهای در باب کتابخانه اتفاق بیافتد.
در آن سالها انجمن کتابداری بسیار نوپا و در حال برنامهریزی برای فعالیت بود. به همین دلیل، خیلی از اتفاقات رشته و حرفه ما مثل همایشها، کارگاهای آموزشی، برنامه های رادیویی و تلوزیونی و فعالیتهای مشارکتی و مدنی هنوز به گستردگی حال حاضر نبود؛ زیرا حضور و وجود انجمن در طول این یک دهه باعث شده است که خیلی از این اتفاقات حاضر که در گذشته نبود به راحتی منصه ظهور یابد.
اما افتتاح کتابخانه ملی، صرفا افتتاح یک ساختمان نبود. بلکه شروع یک اتفاق بزرگ و جریانساز بود. چرا که ساختمانی به این عظمت یعنی سالها تلاش و خون دل خوردن برای تصویب و تائید و موافقت و سالهای دیگر تلاش برای ساختن و به نتیجه رساندن است. و همه اینها یعنی توجه به یک بخش بسیار مهم و پر اهمیت کشور -اما مغفول مانده- به اسم کتابخانه.
از سوی دیگر، وقتی کتابخانه ملی از آن حالت جزیره های متعدده و متفرقه خارج شده و به عنوان واحدی یکپارچه شروع به کار کرد، به پایگاهی علمی-فرهنگی تبدیل شد که خیلی جریانات و اتفاقات دیگر را خط دهی کرد. قطعا در ساختار جدید هم ارزش و اهمیت مجموعه کتابخانه به عنوان سرمایه اصلی فرهنگی و تمدنی کشور بیشتر دانسته شد و هم جایگاه کتابداران و اقدامات آنها، شکل دیگری به خود گرفت. هر چند که ممکن است نقایصی در ساختمان، ساختار یا عملکرد کتابخانه ملی وجود داشته باشد، اما به هر حال به عنوان یک مرکز ملی و بین المللی فرهنگی و علمی کشور، سرمنشاء خدمات و اتفاقات بسیاری بوده است.
دیرزی و خوش زی بادا.