کتاب «فرهنگ و دانشگاه» - از انتشارات نشر ثالث در سال 1387- یکی از آثار ارزشمند دکتر نعمت‌الله فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی – است. کتابی که نمونهء کاملی از یک اثر پژوهشی اصیل محسوب می‌شود، و تصویر دقیق و جامعی از نگرش و هویت آکادمیک ترسیم می‌کند و با رویکردی مردم‌نگارانه به تبیین مسائل و مشکلات جامعهء دانشگاهی می‌پردازد. کتاب «فرهنگ و دانشگاه» به دلیل برخورداری از پشتوانهء پژوهشی عمیق، اثری مستند و منسجم است و به همین دلیل چگونگی تدوین و ارائه مطالب در آن، خود به منزلهء آموزشی عملی برای نگارش کتاب‌های پژوهش‌بنیاد به شمار می‌آید. بر این اساس، دانشجویانی که مایلند نمونهء یک اثر کاملاً تالیفی و پژوهش‌بنیاد را ببینند، می‌توانند به این کتاب مراجعه کنند. ضمن آنکه نویسنده در بسیاری از بخش‌های کتاب نیز توصیه‌های ارزشمندی در اختیار جامعهء مخاطب خود - که استادان و دانشجویان هستند – قرار می‌دهد. مثلاً فقط توجه به فصل چهارم کتاب به تنهایی می تواند تحولی سازنده در عملکرد آموزش عالی ایجاد کند. فصلی که با عنوان «مباحثه روشی برای تدریس در دانشگاه» به بیان ارزش‌ها و امتیازهای مباحثه اختصاص دارد و شامل نکته‌های کاربردی در این زمینه است. در ابتدای این فصل، دکتر فاضلی به نقل از پیر بوردیو – جامعه‌شناس بلند آوازهء فرانسوی - می‌نویسد: «در آموزش مهمترین دستاورد برای دانشجو و دانش‌آموز، دانش ژرف و دقیقی که او حاصل می‌کند نیست. بلکه روش‌های کسب دانش، عادات روحی خاص، شیوه‌های طرح پرسش و مسئله و موضع‌گیری نظری، مهمترین دستاورد یک سیستم آموزشی است». سپس چگونگی رسیدن به چنین هدفی از طریق گسترش مباحثه در فرایند آموزشی دانشگاه تبیین شده است.