بر مدار پرسش
اخیراً کتاب نه چندان مفصلی خواندهام که در عین اختصار و ایجاز بسیار پربار و آموزنده بود. سودمندی این اثر نیز بیش از آنکه در ارائه دانشی تازه نهفته باشد، ناشی از تلنگری است که بر ذهن خواننده میزند و او را به تفکر و تامل ترغیب میکند. کتابی با عنوان «پرسیدن مهمتر از پاسخ دادن است» نوشتهء دانیل کلاک و ریموند مارتین که با ترجمهء حمیده بحرینی و به همت انتشارات هرمس منتشر شده و در سال 91 به چاپ پنجم رسیده است. شیوهء بیان مباحث کتاب - که دربارهء مفاهیم بنیادین همچون زمان، مکان، واقعیت، معرفت و آگاهی است – بر اساس گفتگوی سقراطی استوار است. مترجم کتاب در همان سخن آغازین بر این نکته تاکید میکند و مینویسد: «حافظهء تاریخی بشر نام سقراط را به همراه پرسش و پرسشگری ثبت کرده است. پرسشهای پیدرپی سقراط تا بنیان باورهای افراد ادامه مییافت، آرامش خیالی دانایان را بر هم میزد، ذهنشان را بر میآشفت و آنان را به تامل وا میداشت. ... نویسندگان این کتاب در زمانهای که بشر بسیار قدرتمندتر و ذهنش بسیار انباشتهتر از دوران سقراط است، ما را به شیوهء سقراطی به عرصهء داشتهها و دانشهایمان می برد، تا در پایان راه، «نمیدانمِ» سقراط را بر زبانمان جاری سازند. نمیدانمی که به بیان آنان اصل حکمت است.»