اصل برآمد
سلام
حين كنكاش در باره تآثير توليد اطلاعات بر فرهنگ به مطلبي با عنوان "اصل برآمد principle of emergence " از لوید مورگان كه در 1923 مطرح شده برخورد كردم كه به نظرم به تئوري سلسله مراتب نیازهای انسانی (1943؟) آبراهام مازلو بسيار نزديك آمد. تا نظر دوستان ديگر چه باشد!
"مطابق اين نظريه، تمامی پدیده های جهان با یکدیگر در ارتباط اند، ولی در مرتبه های گوناگون قرار دارند. هر مرتبه ای بر فراز مرتبه یِ زیرین و براساسِ آن قرار دارد اما پیچیده تر و تکامل یافته تر از آن است و در عین حال خود پایه ای است برای پدیده هایِ عالی ترکه برفراز آن قرار می گیرند. پدیده های فیزیکی-شیمیایی در پایین ترین رده یِ پدیده ها قرار دارند و پایه ای هستند که پدیده یِ زيستاني (بیولوژیک) از درونِ آن "برمی آید"، و به همین ترتیب، پدیده زيستاني ، که زندگی نوعِ انسان در بالاترین مرتبۀ آن قرار دارد، پایه ای ست برای پدیده هایِ "فرهنگی" که در عالم پدیدار، ساحتی بالاتر از آن نمی شناسیم. بر اساس این نظریه، پدیده یِ فرهنگی که در عین حال که به پدیدۀ زيستاني به عنوانِ شرطِ لازمِ وجودِ خود نیاز دارد، از آن جداست و "رده" یا "برآمده" یِ را تشکیل می دهد که بر فرازِ پدیدۀ بیولوژیک جای دارد و برای شناختِ آن نمی توان ویژگی های آن را به ویژگی های مرتبه ی زیرین فروکاست و با آن از یک رده شناخت و پیرو قوانین آن دانست، هم چنان که پدیده های زيستاني به پدیده های فیزیکی- شیمیایی- که اساس هستی آن است- فروکاستنی نیست و در ساحتی برتر قرار دارد و پیرو قوانین ساحت خاص خویش است".
منبع: آشوری، داریوش. تعریف ها و مفهوم فرهنگ. تهران: آگاه، 1379. ص 41-42.