تا اينكه در همين هفته گذشته چند پيام با همين مضمون هاي مشابه، يعني در مورد فلان موضوع يا تاريخچه فلان چيز مقاله مي خواهم يا يك مقاله به زبان انگليسي برايم بفرستيد و .... دوباره پرونده اين موضوع را در ذهنم باز كرد. باور كنيد يا نكنيد، نه با كسي سر حب و بغض دارم و نه روي سخنم به فرد خاصي است. در واقع هيچ يك از دوستاني را كه اين درخواست ها را نوشته اند نه مي شناسم نه مشكلي با آنها دارم.

اما كمي دردم مي گيرد وقتي مي بينم اين دوستان احتمالن "كتابدار بعد از اين"، آن چه را كه با يك جستجوي ساده در كتابشناسي ملي ايران، نمايه مقالات كتابداري خانم نيازي، فهرست پايان نامه هاي خانم دكتر صديق بهزادي، و حتا يك جستجوي ساده اينترنتي، مثلن در گوگل، مي شود پيدا كرد، به صورت يك درخواست به گروه بحث مي فرستند.

بياييد يك بار براي هميشه اين بحث را براي خودمان حل كنيم. اصلن شايد بشود برخي از اين بند ها را در قالب يك معاهده در هنگام عضويت دوستان به گروه بحث در اختيار آنها گذاشت و بهشان خاطرنشان كرد كه در صورتي كه مي خواهند عضو اين گروه باشند، بايد مقررات زير را رعايت كنند. خوب است يك بار رفتار اطلاع يابي خودمان به عنوان يك كتابدار را با هم مرور كنيم. به طور معمول ما براي پژوهش در يك موضوع خاص مسيرهاي زير را امتحان مي كنيم:

1.  اگر كتاب يا حتا مقاله مد نظرمان باشد، به سايت كتابخانه ملي ايران، به آدرس: nlai.ir

مراجعه مي كنيم و آنجا در قسمت جستجوي پيشرفته عبارت يا موضوع مورد نظرمان را جستجو مي كنيم. بعدن مي شود ليست كتابها و منابع دريافتي را با فهرست كتابخانه هاي ميزبانمان مثل كتابخانه مركزي دانشگاه محل تحصيل، دانشكده، محل كار و .. مطابقت داد. باقي موارد را هم ما كتابدارها با ارتباطات زنجيره اي مان مي توانيم به راحتي به دست آوريم.

2.  در موردي كه موضوع خيلي تخصصي است، به نمايه مقالات كتابداري كه به همت خانم نيازي و نشر كتابدار منتشر شده مراجعه مي كنيم. اين مجموعه تقريبن تا اول دهه هشتاد را پوشش مي دهد. مقاله هاي بعدي هم اكثرن به مدد فناوري هاي نوين لااقل در حد فهرست مطالب در اينترنت قابل بازيابي است. به عبارتي در حال حاضر اكثر مجلات تخصصي كتابداري فهرست مطالب هر شماره را روي وب سايت خود قرار مي دهند. به دست آوردن نسخه تمام متن مرحله بعد است.

3.  در خصوص پايان نامه علاوه بر كتاب خانم دكتر بهزادي، در حال حاضر تعدادي وبلاگ در حال فعاليت هستند كه اطلاعات را به روز مي كنند.

 4. براي مطالب انگليسي هم حتي اگر محل تحصيل يا محل كار ما به بانك اطلاعاتي خاصي دسترسي ندارد، مي توانيم از بانك هاي مجاني كه روي وب هستند كمك بگيريم. مثل Google scholar يا e-print. ضمن اينكه در حال حاضر اكثر بانك هاي اطلاعاتي چكيده ها را به صورت مجاني روي اينترنت مي گذارند. بنابراين گام اول را كه شناسايي آن منبع است مي شود به راحتي انجام داد، براي تهيه نسخه تمام متن آن مقاله يا منبع هم كه هميشه دوستاني در گروه بحث بوده اند كه لطفشان شامل حال سايرين شود.

 پس مي بينيم كه با چند جستجوي ساده مي توانيم چقدر منبع پيدا كنيم و احتياجي هم نيست كه دست به دامان اين و آن شويم و عذرخواهي و پوزش و اين حرف ها و ...

دوستان! گروه بحث همان گونه كه از نامش پيداست، براي بحث و تبادل نظر است و در پاره اي موارد البته وقتي اطلاعاتي را در هيچ كجا نتوانستيم پيدا كنيم شايد بتوانيم به عنوان يك مشكل با سايرين در ميان بگذاريم.

باز هم تاكيد مي كنم كه بنده روي سخنم با هيچ شخص خاصي نيست و قصد جسارت به كسي ندارم. فقط تلاش كردم يك بار به مصداق آن ضرب المثل قديمي به جاي ماهي دادن،  روش ماهيگيري را با هم مرور كنيم.