مدل ارزيابي سازمان هاي دولتي و خدمات عمومي
اين مدل به لحاظ زماني پس از مدل اروپايي ارزيابي كيفيت موسوم به (EFQM) طراحي و مورد استفاده قرار گرفت و در شكل گيري و ارائه آن موسسه هايي همچون:
EUPAN: European Public Administratation Network
IPSG: Inovative Public Service Group
EIPA: European Institute for Public Administration
نقش اصلي را داشته اند.
طرح اولية اين مدل با حمايت و راهبري اتحادية اروپا و كميسيون ويژة آن در سال هاي 1998- 99 شكل گرفت و در سال 2002 نخستين ويرايش آن تهيه و ارائه گرديد.
هدف اصلي اين طرح ايجاد يك كارپاية مشترك براي خودارزيابي سازماني براي كشورهاي عضو اتحاديه اروپاست تا كشورهاي عضو بتوانند توسط آن در جهت بهبود و نوسازي دولت و ارتقاء كيفيت ارائة خدمات عمومي براي شهروندان خود گام بردارند.
در فاصله سال هاي 2000 تا 2005، بيش از 900 سازمان و موسسه اي كه به ارائه خدمات به شهروندان مي پرداختند از اين مدل بهره گيري كردند و پس از انجام 2 پژوهش مفصل در خصوص كارهاي انجام شده، در سال 2006 ويرايش دوم اين مدل تدوين و ارائه شد كه در حال حاضر همين ويرايش مورد استفاده قرار مي گيرد.
اگر چه در تدوين اين مدل، بهبود وضعيت خدمات عمومي و دولتي در كشورهاي عضو اتحاديه اروپا مد نظر بوده است، ليكن بسياري از كشورهاي خارج از اتحاديه اروپا نظير چين، كشورهاي خاورميانه، جمهوري دومينيكن و برزيل نيز به آن اقبال نشان داده و از آن براي بهبود وضعيت خدمات دولتي و عمومي خود بهره گرفته اند.
سودمندي اصلي اين مدل، همانند مدل هاي ارزيابي EFQM و استانداردهاي ايزو سري 9000، در آن است كه داراي دو جنبه هستند يعني هم ميزان پيشرفت و وضعيت عملكرد سازمان را مشخص مي سازند و هم (شايد مهم تر) اينكه معيارها و نكات راهنما و مورد تاكيدي را ارائه مي كنند كه مي تواند سازمان را در مسير و جهت بهبود و سرآمدي رهنمون گردد. اين معيارها عمدتا بر اساس درك و شناخت نيازمندي هاي شهروندان از يك سو و تجربه هاي موفق سازمان هاي سرآمد (Best practices) از سوي ديگر استخراج و مدل مي شوند.
طبق پيمايشي كه انجام شده است اين مدل عمدتا در سازمان هاي دولتي، عمومي و خدماتي اي مورد استفاده قرار گرفته است كه در زمينه هاي زير فعاليت داشته اند:
- امور جنايي و قضايي
- امور گمركي، مالياتي، مالي و اعتباري
- آموزش و پژوهش
- فعاليت هاي فرهنگي
- محيط زيست
- بهداشت، درمان و سلامتي
- امنيت شهروندان و امور مربوط به پليس
- خدمات اجتماعي و تامين اجتماعي
- حمل و نقل، زيرساخت ها، خدمات و تاسيسات عمومي
- اقتصادي، كشاورزي و بازرگاني
- امور خارجه
- خانه داري
- پست و ارتباطات
- شهرداري و استانداري
در مورد مناسب بودن اين مدل و به كارگيري آن در كتابخانه ها به طور خاص، صحبت هايي كه شخصا با جناب آقاي فلورنت مير (از طراحان اصلي مدل) در طول برگزاري كنفرانس داشتم، تاييد كنندة مناسب بودن و مفيد بودن آن براي استفاده در كتابخانه ها بود. ايشان حتي در مورد تجربه اي سخن گفت كه خود شخصا در آن مشاركت اصلي داشته و موضوع آن استفاده از مدل كاف در ارزيابي يكي از شبكه هاي كتابخانه اي فرانسه بوده است.
يكي از مزيت هاي مدل كاف ساده و آسان بودن آن است. اين مدل همانند مدل EFQM از 9 معيار اصلي تشكيل شده ولي تعداد زير معيارهاي آن 27 زير معيار است. عمده تفاوت آن با EFQM در امتيازهاي معيارها و محتواي آن هاست.