گسترش انتشارات تخصصی اعم از کتاب و مقاله، ارتقاء سطح علمی مجله های کتابداری،  تاسیس تعدادی مجله جدید که بعضی از آنها نیز از سطح بسیار بالایی برخوردار هستند، منظمتر شدن انتشار مجله های موجود و اخیرا کسب رتبه علمی – پژوهشی برای یکی از آنها، راه اندازی چند مجله برخط در سطح ملی و یکی هم  در سطح بین المللی، افزایش تعداد دانشجویان تحصیلات تکمیلی، فراغت از تحصیل نخستین دانشجویان دوره های دکتری داخل کشور، افزایش تعداد اعضاء هیات علمی گروههای کتابداری، تاسیس گروهها و دوره های جدید در دانشگاههای مختلف، تنوع و تخصصی شدن همایشهای ملی، افزایش تعداد آثار کتابداران ایرانی در مجله های بین المللی، حضور پررنگتر کتابدارن ایرانی در کنفرانسهای بین المللی، گسترش فعالیتهای انجمن و شاخه های استانی آن، ایجاد شاخه های استانی جدید، رونق وبلاگهای تخصصی و گروهی در زمینه های مختلف کتابداری، همکاری کتابداران با سایر رشته ها، تکمیل دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، انتشار ویرایشهای جدید از کتابهای قدیمی، برگزاری کارگاههای تخصصی توسط کتابدارن، گسترش فعالیتهای پژوهشی برخی از کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی، نکوداشت تعدادی از پیشکسوتان رشته به عنوان چهره ها و مفاخر ملی، و سرانجام  شور و شوق دانشجویان کتابداری در فعالیتهای علمی و برگزاری همایشهای ملی از جمله موارد قابل توجه است.

در میان همه این موارد شاید بتوان رشد آثار فارسی در زمینه های مختلف کتابداری را یکی از شاخصهای خوب سالهای اخیر تلقی کرد. در آذرماه 1376 یعنی ده سال پیش که خود را برای آزمون کارشناسی ارشد آماده می کردم طی سه ماه با اکثر آثار فارسی موجود در این رشته آشنا شدم. اما اکنون حجم آثار موجود بسی بیشتر از آن است که به سادگی بتوان طی مدت کوتاهی حتی با بخشی از آنها آشنا شد.

البته افزایش کمی انتشارات به تنهایی دلیل پیشرفت یک رشته محسوب نمی شود و لازم است شاخصهای کیفی را نیز در نظر گرفت. با این حال در میان آثار منتشر شده تعداد آثار ارزشمند کم نیست و می توانم مثالهای متعددی در این خصوص ذکر کنم.

 

شاید اکنون زمان مناسبی برای انجام یک بررسی کلی در مورد روند رشد کتابداری و اطلاع رسانی در ایران طی سالهای اخیر باشد. این بررسی می تواند جنبه های کمی و کیفی را پوشش دهد. البته ممکن است این کار انجام شده و من از آن بی خبر هستم. تنها موردی که سراغ دارم نشستی بود که مدتی بیش در سرای دائمی اهل قلم درباره همایشهای ماهانه انجمن برگزار شد و بحثهایی که در آنجا مطرح شد بسیار ارزشمند و راهگشا بود.

 

در هر حال، اگر یکی از دانشجویان تحصیلات تکمیلی علاقه مند باشد می تواند همین موضوع را به عنوان یک زمینه پژوهش در نظر بگیرد. در چنین تحقیقی می توان ضمن یافتن شاخصهای لازم برای سنجش پیشرفت علوم کتابداری و اطلاع رسانی به مطالعه روند موجود مثلا طی ده سال گذشته پرداخت.  البته این پژوهش می تواند به شکلهای مختلف و رویکردهای کاملا متفاوت انجام شود که جای بحثهای مفصلتری دارد.