ایفلا

دیشب در جلسه انجمن متوجه شدم که امسال سفارت کانادا در تهران در صدور ویزا برای شرکت کنندگان ایرانی مشکلات و مسائلی را ایجاد کرده است. با پیتر لور دبیر کل ایفلا تماس گرفتم .  قول داد که برای رفع این مشکل حداکثر تلاش خود را بنماید.او برای پیگیری مشخصات افراد را خواسته است . از همه کسانی که به این مشکل برخورده اند درخواست می شود مشخصات خود را به انگلیسی  ( نام شعل شماره تماس آدرس محل کار ) به ابمیل [e-mail]   حداکثر تا روز جمعه ارسال فرمایند.

همایش دانشجویی

سومین همایش دانشجویی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با عنوان «آموزش کتابداری و اطلاع رسانی: پزشکی و غیر پزشکی» در4-5 دی ماه سال جاری؛ برگزار خواهد شد.

برای اطلاع بیشتر به http://medlisa.blogfa.com  مراجعه فرمایید.

ثبت دماوند

دیروز (جمعه)  اخبار تلویزیون اعلام کرد که کوه دماوند ثبت ملی شد و قرار است برای ثبت بین المللی آن هم اقدام شود.  یکی از اهالی خانواده فرمودند: خوب الحمدلله این یکی را از این به بعد کسی نمی تواند جابجا کند!

 ظاهرا قرار است از این پس ۱۳ تیر ماه که جشن تیرگان است بنام روز دماوند خوانده شود.

آیا از شما اصحاب کتابدار کسی می داند چرا آثار طبیعی را هم ثبت ملی و بین المللی می کنند؟ 

حجاب نوین!

این روزها حسب عادت یا وظیفه با استفاده از ابزار نوین که کاربردش هم چندان مشکل نیست در ابعاد چند ده میلیونی مشغول تبریک به هم هستیم. تبریک سالگرد بزرگمردی که ما ایرانیان به او ارادتی ویژه داریم و اقلا ما کتابداران به لمس و استلام نهج البلاغه اش نائل شده ایم. اما این تبریک ها و مناسبت ها وقتی مبارک خواهند بود که موجب شوند راه و سیره آنان مورد دقت و تدبر قرار گیرد وگرنه هیاهوی این شادباش ها خود حجابی نوین بر حقیقت خواهد شد. و شاید ذکر چند نمونه عظمت روحی آن خدا مرد را بر ما بیشتر بنمایاند و نیاز جامعه را به توجه عملی به سیره او نمایان تر کند.  

ما سال روز ولادت مردی را بیکدیگر تبریک می گوییم که وقتی قاضی برای احترام او را  به جای علی  با کنیه ابوالحسن مخاطب قرار داد و مدعی را با نام؛بر قاضی شورید که چرا عدالت را رعایت نکردی !

او برای حفظ جامعه اسلامی ربع قرن – به قول دکتر شریعتی— پرومته وار صبر و سکوت پیشه می کند.  او  این سکوت را در حالی بر خود روا می داشت که معتقد بود:

من بیش از یکبار و در موقعیتهای گوناگون از رسول خدا شنیدم که می فرمود: هیچ امتی روی پاکیزگی نمی بیند مگر آنکه در آن امت ،ضعیف بتواند حق خود را از قوی بدون لکنت زبان بگیرد.

در مواضع مختلف می فرمود که بر روی ستایشگران خاک بپاشید .وقتی در شهر انبار عده ای بدنبال اسب او می دویدند ایستادند و به دوندگان فرمودند بـرگـرديـد، زيرا همراهى پياده با سواره مايه ذلّت و خوارى پيادگان و غرور و تباهى سواره خواهد شد.

به راستی اگر ما همین چند سخن و عمل را فرا راه خود قرار دهیم زندگیمان در حوزه فردی و اجتماعی  دگرگون نخواهد شد؟

همایش

مدیران محترم وبلاگ؛ کتابداران ارجمند

با سلام

 

اتحادیه انجمن های دانشجویی کتابداری و اطلاع رسانی ایران (ادکا) در نظر دارد دومین همایش سراسری خود را با عنوان  ترویج علم: چشم اندازها، فرصت ها، چالش ها در تاریخ 14 و 15 اسفند ماه 1387 برگزار نماید. به همین منظور خواهشمندیم در صورت امکان ما را در اطلاع رسانی هرچه بهتر این همایش یاری فرموده و لینک یا خبر مربوط به همایش را در وبلاگ (های) خود درج فرمایید.

 

جهت سهولت دسترسی شما، فراخوان همایش در ادامه و نیز در فایل پیوست آمده است.

 

با سپاس فراوان از بذل توجه شما 

میترا آبیار 

دبیر کمیته روابط عمومی دومین همایش سراسری ادکا

 

 

 

نظریه نیازهای اکتسابی

همیشه نبود یک کتاب پایه آکادمیک را برای درس مدیریت کتابخانه  احساس می کردم. چند سال پیش فصل های کتاب ارزشمند اونز را بین همکاران بزرگوار برای ترجمه تقسیم کردم . اکنون حدود یکسال است که با پشتکار و ویراستاری دکتر افشار این اثر آماده چاپ شده که امیدوارم به زودی منتشر شود. در فصل انگیزش این کتاب می خوانیم که مک کلاند سه نوع نیاز را شناسایی کرده است: نیاز به موفقیت - نیاز به قدرت و نیاز به همبستگی

نویسنده کتاب معتقد است که نیاز شدید به موفقیت در قسمت فهرستنویسی و مدیریت پایگاه داده ها نیاز شدید به ارتباط داشتن در قسمت اطلاع رسانی و خدمات مرجع و نیاز شدید به قدرت در قسمت فراهم آوری و مجموعه سازی برطرف مي شود. نظر شما چیست ؟

 

نامه سرگشاده

نحوه نمایش فيلم «اوينار» و سريال تلويزيوني «شيخ بهايي» از صدا و سیما به گونه ای بوده است که شهرام اسدي کارگردان این دو اثر را وادار به نوشتن نامه ای سرگشاده کرده است که متن آن را به نقل از روزنامه اعتماد می خوانید :
جناب آقاي ضرغامي،رياست محترم سازمان صدا و سيما،به طور قطع مسبوق هستيد که جمعه و شنبه گذشته (برابر با هفتم و هشتم تيرماه 87) فيلم سينمايي اوينار ساخته اينجانب از شبکه سه سيما پخش گرديد. اما شايد به اطلاع جنابعالي نرسانده باشند که اين فيلم سينمايي 90دقيقه يي در اين پخش تلويزيوني با حذفي 24 دقيقه يي مواجه بوده و بينندگان شما تنها 66 دقيقه از آن را ديده اند. آيا به نظر شما اين فاجعه بار نيست؟ برادر بزرگوار، جناب آقاي ضرغامي،اولين سوال اينجاست که فيلمي که از نظر وزارت ارشاد جمهوري اسلامي ايران بلااشکال تشخيص داده شده و بدون حذف حتي يک فريم پروانه نمايش گرفته و در سينماهاي کل کشور به نمايش درآمده و بعدتر چندبار بدون حذف صحنه يي و سکانسي از همين رسانه ملي پخش گرديده، چگونه است که دچار چنين حذف فاحشي مي شود.  

كتابدار سياستمدار!

در نوشته هاي پيشين ؛ سيد جلال و خانم فتوحي در باره گزاره هاي منطقي و ساده نويسي نكات درس آموزي را ياد آور شده بودند. هنوز گرم آن نوشته  ها بودم كه استدلال زير گرم ترم كرد! اگر تشخيص داديد كه اين  گزاره منطقي از كيست معلوم مي شود كه كتابدار سياستمداري هستيد:

"تنش زدایی را گفتمان مناسبی برای سیاست خارجی نمیدانم چون نمی توان با همه دنیا تنش زدایی کرد. زمانی عنوان می شود که با دنیا می خواهیم تنش زدایی کنیم یعنی قبول کرده ایم که تنش وجود دارد. و اگر قبول کردیم که تنش وجود دارد و آماده امتیاز دادن هستیم ،یعنی قبول کرده ایم که متشنج بوده و در واقع قبول کرده ایم که در موضع متهم بنشینیم یعنی انفعال."

یک سوال از اهل فن؟

 سرویس دهندگان اینترنتی به IP هایی که به مشتریان ارائه می دهند نشانی را هم تخصیص می دهند که معمولا بیانگر آدرس کلی استفاده کننده آن است.در ایران و سایر نقاط دنیا به همین شیوه عمل می شود. به مثال های زیر توجه شود:

Hurricane Electric, Fremont, California, United States

Information Technology Company (ITC), Babol, Iran

Kavoosh Gostar Mobarakeh co, Mobarakeh, Fars, Iran

همانگونه که ملاحظه می شود این آدرسها معمولا نام موسسه و شهر و کشور را داراست. این نوع آدرس ها به کارهای آماری و سنجش ها و پژوهش هایی که به نوعی مکان در آن موثر است بسیار کمک می کند. اما اخیرا به پدیده ای عجیبی برخوردم . در آدرس های تخصیص داده شده مخابرات پسوند چهارمحال بختیاری اضافه شده و عملا سنجش ها را دچار مشکل می کند. به آدرس تخصیص داده شده به سازمان اسناد و کتابخانه ملی توجه فرمایید:

National Library and Archives of IRAN, Iran, Chahar Mahall va Bakhtiari

بجای تهران -- ایران عبارت ایران -- چهارمحال بختیاری آمده است. یعنی همه تماس های اینترنتی برقرار

مشارکت در گفتگو

نامه های زیادی به ایمیل وبلاگ و ایمیل شخصی من می رسد که در آن گروهی از شما عزیزان تقاضای عضویت و مشارکت در این وبلاگ را دارید. از همه شما سپاسگزاریم و باور داریم که همکاری پویای شما بر غنای این تعاطی افکار خواهد افزود. تقاضا دارد اطلاعات زیر را برای عضویت به نشانی [e-mail] ارسال فرمایید.

نام و نام خانوادگی به فارسی:

نام و نام خانوادگی به انگلیسی:

 تحصیلات:

خلاصه ای از سوابق کاری  و تجارب پژوهشی و آموزشی:

تلفن تماس:

نشانی محل کار

خواهشمند افرادی مبادرت به ارسال درخواست فرمایند که زمینه و انگیزه ای برای نوشتن --آنهم از جنس آنچه در گفتگو نوشته می شود-- داشته باشند. تجربه نشان داده است که بسیاری با عشق فراوان وبلاگ نویسی را می آغازند اما در کوتاه مدتی مشکل ها پیدا می شوند و خاموش می شوند. البته آنانی هم که با این وسیله ارتباط موفق و موثری را تجربه می کنند شیفته سهولت و سرعت آ ن شده شاید کمی هم به آن معتاد می شوند!

ابعاد اخلاقی جامعة اطلاعاتی

جند سالی است که عضو کمیته اطلاع رسانی یونسکو هستم اخیرا مجموعه نامه هایی را دریافت داشتم که از آن میان بیانیه هانوی را برایتان بازنویسی می کنم. در ۱۴ مارس سال جاری میلادی جلسه ای در باره ابعاد اخلاقی جامعه اطلاعاتی در هانوی تشکیل شد. بیانیه انتهایی این اجلاس که ظاهرا از سوی یونسکو تشکیل شده برای ما کتابداران می تواند مفید و حساسیت برانگیز باشد.

بیانیة هانوی درخصوص ابعاد اخلاقی جامعة اطلاعاتی

شرکت‌کنندگان در اولین اجلاس منطقه‌ای آسیا - اقیانوسیه در زمینة ابعاد اخلاقی جامعه اطلاعاتی در مورد مجموعه‌ای از اولویتها برای منطقه اتفاق‌نظر دارند.

در مورد موضوع اول کنفرانس که به مسئله دسترسی جهانی به اطلاعات اختصاص یافته است:

اولاً: همه کشورهای منطقه را ترغیب می‌نمائیم به رعایت این نکته که به تلاشهای خود در جهت کاهش شکاف دیجیتال ادامه دهند، زیرا ضروری است که کلیه شهروندان در هر کشوری به طور یکسان در فواید

 

یکشنبه در دوشنبه (5) آخرین قسمت

واژه هایی که در کوچه و خیابان و محیط دانشگاه به کار می رود و یا برابر نهاده های آنان برای واژه های بیگانه گاهی بسیار اصیل و زیباست. در اتوبوس آقایی به من گفت: نمی فرایید  یعنی فرود نمی آیید یا پیاده نمی شوید. هواشناسی از رادیو اعلام می کند : هوا در دوشنبه 22 درجه گرمَ . برای Open Source  اصطلاح گشاده اساس ؛ برای Foundation اصطلاح ته کرسی ؛وب سایت اصطلاح سامانه؛برای اثنی عشر در معده اصطلاح دوازده انگشته ؛برای کمکهای اولیه اصطلاح یاری های اولین؛ برای موزه  آثارخانه , برای آرایشگاه مردانه سرتراشخانه ؛ برای آرایشگاه زنانه مشاطه خانه ؛برای محافظت کردن  پاسبانی کردن به کار می برند .

دانش آموزی در توضیح دلائل موفقیت خود در یک مسابقه هنری می گفت: با دستگیری سرور مکتب جای اول را سزاوار گشتم.یعنی با کمک و حمایت ریاست مدرسه رتبه اول را

پنجمين كنفرانس بين المللي مديريت سرامدي و كيفيت

 

در اين كنفرانس براي نخستين بار مدل ارزيابي موسوم به "كاف" ارائه مي شود.  CAF سرنام عبارت Common Assessment Framework است. اين مدل ارزيابي كه پس از مدل ارزيابي بنياد كيفيت اروپا (EFQM) طراحي  شده است مخصوص ارزيابي نهادهاي عمومي و دولتي از جمله كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني است. كنفرانس اين فرصت را فراهم آورده تا اين مدل ارزيابي توسط يكي از طراحان اصلي آن يعني دكتر فلورنت ماير در طول كنفرانس ياد شده ارائه شود و اين موقعيتي است كه كتابداران مي توانند از نزديك در جريان مباحث مربوط به يكي از مدل هاي علمي و بين المللي ارزيابي سازماني مناسب كتابخانه ها قرار گيرند، پنجمين كنفرانس مديريت سرآمدي و كيفيت از تاريخ 6 تا 7 مرداد سال جاري در تهران برگزار مي شود.

 

فرامرز مسعودي

یکشنبه در دوشنبه (4)

شهر دوشنبه سه یا چهار خیابان اصلی دارد . به دلیل آن که مقر ریاست جمهوری و وزارت خانه ها در این خیابانها قرار دارد مورد رسیدگی بشتری قرار می گیرند. هر چقدر از این خیابان ها فاصله بگیریم مشکلات و کمبودها بیشتر خودش را نشان می دهد. مقبره ملا یعقوب چرخی از مشایخ دراویش نقشبندیه از اماکن دیدنی تاجیکستان و زیارتگاه اهالی است. از او آثاری در تفسیر قران برجای مانده است. او متوفای ۸۵۱ است. این مسجد و مقبره به فاصله ۷ کیلومتری دوشنبه است. به آنجا که رسیدیم همانگونه که در عکس صفحه بعد خواهید دید همه چیز حتی نوع پوشش مردان هم عوض شد. تک مناره ی زیبای این بنا از زمین روییده است.

این مسجد و مقبره در جای بسیار سرسبز و زیبایی قرار دارد. چنارهای بسیار قطور بیانگر کهن بودن این مکان

یکشنبه در دوشنبه (3)

       کتابخانه ملی تاجیکستان به نام فردوسی نام گذاری شده است . می گفتند در مجموعه آنان سه و نیم میلیون جلد کتاب روسی وجود دارد . 2200 نسخه خطی به زبان فارسی و عربی و2500 جلد کتاب چاپ سنگی دارند. قدیمی ترین نسخه به قرن 11 تعلق دارد. در تاجیکستان بزرگترین مجموعه خطی با 6500 نسخه در انستیتو شرق شناسی نگهداری می شود.    چند سال پیش آقای علی بهرامیان از سوی کتابخانه آیت الله مرعشی نسخه های خطی را فهرستنویسی کرده است . گله مند بودند که تا کنون فقط یک جلد این فهرست ها منتشر شده و کار متوقف مانده است. شرایط نگهداری کتب خطی اصلا مطلوب نیست .ساختمان کتابخانه بسیار قدیمی و تجهیزات کهنه و مستعمل است. ترک هایی در دیوارهای ساختمان دیده می شود. می گفتند مربوط به زلزله 4 ریشتری!! است که سال پیش رخ داده است. یا ریشتر آنان متفاوت است ! و یا در

یکشنبه در دوشنبه (2)

یکی از سخنرانان مدعی شد که نزدیک به هفتاد درصد کتابخانه ها به رایانه تجهیز و به شبکه متصل شده اند.در زمان پرسش و پاسخ از وی پرسیدم سخنران قبلی گفتند که اکثر نقاط کشور بیش از هفت ماه در سال برق ندارند. و برق آنها در فصل تابستان که معمولا مدارس تعطیل است وصل می شود . اگر این آمار درست است آنان از این رایانه ها چگونه استفاده می کنند. فرمودند: راست می گویید . در بسیاری از مدارس حتی کامپیوترها را از جعبه هم خارج نکرده اند. پس از پایان پرسش و پاسخ ظریفی به آهستگی در گوشم گفت: کل آمار ارائه شده صرفا تبلیغی و نا درست است .به نظر می رسد مشکل آمار مشکل همیشگی همه کشورهای جنوب است! 

خانمی هم از تنسی امریکا در کنفرانس شرکت داشتند. ایشان هم مسئول یک کتابخانه بودند و هم به تدریس این رشته اشتغال داشتند. از وی پرسیدم جند بار در ایفلا شرکت کرده است ؟ قیافه متعجبی به خود گرفت. مشکوک شدم که شاید سوال را بد پرسیده ام . با تکرار معلوم شد اصلا ایشان نمی دانند ایفلا چیست! قابل توجه بعضی طراحان سوال کارشناسی ارشد و دکتری که تا کنون ایفلا را جزء اصول اعتقادی کتابداری تلقی فرموده اند.

یکشنبه در دوشنبه (1)

 

هفته اول خرداد بنا به دعوت فرهنگستان علوم تاجیکستان برای شرکت در کنفرانسی با عنوان زبان فارسی (تاجیکی) و تکنولوژی اطلاعات  و ارائه مقاله ای با عنوان " نحوه تدوین اصطلاحنامه ها و ارزیابی آنها" در دوشنبه بودم .

 روز یکشنبه مراسم ویژه ای  برپا بود. تاجیک ها رسمی دارند که گویا از دوران شوروی به ارث برده اند.به این مراسم " جشن زنگ آخری" می گویند. در پایان سال تحصیلی و قبل از شروع امتحانات فارغ التحصیلان به خیابان ها می ریزند و گروه گروه با دسته های گل و مدال ها و تشویق ها در خیابانها قدم می زنند ، عکس یادگاری می گیرند و در مجموع فضای بسیار شادی را القاء می کنند. آقای رئیس جمهور با این جشن مخالف بوده و ظاهرا سعی بر کمرنگ کردن آن داشته است. اما تجربه نشان داده که منع این نوع حکومتها معمولا باعث اقبال بیشتر خلق الله بدان عمل می شود که ظاهرا چنین هم شده است.

تاجیکستان با 13000 کیلومتر مربع و 7 میلیون جمعیت جزو سی کشوری است که در آمار بانک جهانی در معرض گرسنگی قرار دارند. در دوره شوروی بهر دلیل این

ابن سینا و طبقه بندی حکمت

برای ما کتابداران رده بندی علوم همیشه مهم بوده و در مواضع بسیاری بدان می پردازیم. اخیرا چکیده مقاله ای را در سایت آقای محسن کدیور خواندم که نگاه ابن سینا را به طبقه بندی حکمت آن روز متجلی می کند . قرار است این مقاله در نخستین شماره مجله جاویدان خرد نشر یابد. این نشریه  پس از ۲۷ سال دوباره منتشر می شود.

"يکي از آثار مسلم الانتساب ابوعلي حسين بن عبدالله بن سينا (370-428) «رسالة اقسام الحکمة» (تقاسيم الحکمة، اقسام العلوم العقلية) است که احتمالا بين سالهاي 392 تا 412 نگاشته شده است. اين رساله از يک مقدمه، 11 فصل و يک خاتمه تشکيل شده است. ابن سينا در اين رساله 15 علم طبيعي، 15 علم رياضي، 7 علم

سرقت دیگری در دنیای علم

دستکاری در مطالب دیگران و آن را به نام خود منتشر کردن ظاهرا تسری زیادی پیدا  کرده است و گرچه فناوری های نوین از یکسو افشا کننده این گژی ها می تواند باشد اما از سوی دیگر تسهیل کننده تخلف هم هست. به مطلب ذیل توجه فرمایید:

خانم کریستین روورز Kristin Roovers، یک محقق دانشگاه پنسیلوانیا بود که در زمینه رشد سلول در دیابت، پژوهش می‌کرد.

همه چیز خوب پیش می‌رفت تا اینکه یکی از ویراستاران مجله Clinical Investigation متوجه شد که او تصاویر یکی از مقالاتش را که در سال 2005 به چاپ رسیده بود، دستکاری کرده است.

نوارهای تاریکی که در عکس زیر  دیده می‌شود، وضعیت پروتئین‌ها را نشان می‌دهد. ویراستار مجله Clinical Investigation که در بعضی قسمت‌های این عکس، قسمتی از نوارها با ویراشگرهای تصویری دستکاری شده‌اند.

 

با بررسی دقیق‌تر مسلم شد که خانم روورز برای تطبیق داده‌ها با نتایج تحقیقش، عکس‌ها را دستکاری

خروج میراث فرهنگی

خروج میراث فرهنگی  یکی از مشکلات مطرح در حوزه فرهنگ کشور است. در سال های  اخیر شنیده ایم که مجموعه های گرانشنگی از کشور خارج شده است. حتی در بعضی موارد باقیمانده آن به علت نیافتن مشتری! به کشور بازگشته است.گاهی وراث محترم که انگیزه و شناخت لازم را ندارند از روی سودجویی و یا نا آگاهی  بی رحمانه موجب پراکنده شدن مجموعه و نابودی ان شده اند. اخیرا نوشته ای از آقای عبدالله شهبازی را با عنوان "چگونه مي‌توان قاچاق ميراث فرهنگي ايران را مهار کرد؟ " خواندم. این نوشته به ویژه در باره قوانین موجود نگاه جدیدی دارد که اطلاع از آن مفید به نظر می رسد:

"در سال‌هاي اخير انهدام و غارت آثار باستاني و ميراث فرهنگي ايران اوجي بي‌سابقه و گستره‌اي بنيادبرافکن يافته است.

موج سازمان‌يافته خارج کردن آثار باستاني از ايران از اوائل سده نوزدهم ميلادي آغاز شد و در تمامي دوران قاجاريه و پهلوي تداوم يافت. اين تکاپو پس از انقلاب اسلامي نه تنها قطع نشد بلکه در چارچوب

نمایشگاه غیر مردمی

این روزها در  مطبوعات و وب لاگها در باره  نمایشگاه کتاب زیاد نوشته می شود. از بین آن مطالب   به نوشته ای با عنوان فوق از اقای خسرو طالب زاده برخوردم که از منظر دیگری به مساله نگاه گرده است. او سال ها  در وزارت ارشاد شاغل  و در برگزاری نمایشگا ه ها سهیم بوده است. نظرات او را ببینید:

بيست‌ويكمين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران در حال برگزاري است. 21 دوره تجربه گرانقدر و مهمي است. اين تجربه اگر در نهاد ثابت و مداومي رخ مي‌داد، نتايج فراواني در بر مي‌داشت و سرمايه مهمي به حساب مي‌آمد، اما مديريت بي‌ثبات و مهم‌تر از آن تجربه‌هاي انباشت‌نشدني كه گويي جزيي از ذات مديريت ايراني است، سبب شده تا همه چيز براي مديران تازه‌كار <نو بودنش> مهم محسوب شود.


نوگرايي به اين مفهوم كه مديران و به‌خصوص مديران فرهنگي، دوست دارند يا برخي تكليف مي‌دانند كه همه چيز را از <نو> آغاز كنند، يك خصلت است به‌خصوص در ميان <سنت‌گرايان> امروز كه <سنت> و

رده بندی سه سه یی

آقای محمود سالاری مدير كميته‌ ناشران داخلي  کتاب های عرضه شده در نمايشگاه كتاب تهران را در سه رده تقسیم  فرموده اند : «كتاب‌هايي كه حكم غذا را براي جامعه دارند و قوت جامعه هستند، كتاب‌هايي كه حكم پفك و شكلات را دارند كه اهل علم و فضل به آن‌ها توجهي نمي‌كنند، اما مضر هم نيستند و كتاب‌هايي كه مضرند و ما باید جلوی آن‌ها را بگیریم.»

ظاهرا کتاب های زیر جزء رده سوم تشخیص داده شده اند."داستان‌هاي اوالونا" اثر ايزابل آلنده با ترجمه‌ي علي آذرنگ ، "شيطان و دوشيزه پريم" نوشته‌ي پائولو كوئليو با ترجمه‌ي آرش حجازي "انحرافات اخلاقي سياستمداران جهان" نوشته‌ي کري سيگريو با ترجمه‌ي سيدحبيب گوهري راد  "مهپاره"، "روز اول قبر" و "تنگسير" نوشته‌ي صادق چوبك، "فوايد گياهخواري" و "نوشته‌هاي پراكنده"، "ديوار"، "زنده به گور"، "سگ ولگرد"، "سه قطره خون"، "گروه محکومين" و"وغ وغ ساهاب" اثر صادق هدايت .

به نظر می رسد بر این رده بندی عدم قطعیت و نسبیت حاکم است.  جناب سالاری توضیح داده اند که بعضی از این کتاب های رده سوم فقط برای نمایشگاه مضرند ولی ارائه آنها در کتابفروشی مضر نبوده و می توانند عرضه شوند."این آثار مجوز عرضه در فروشگاه و مغازه را دارند؛ مجوز عرضه در نمایشگاه را ندارند"

اندر حواشی نمایشگاه کتاب

دیروز میزگردی  با موضوع منابع الکترونیکی و خواندن در نمایشگاه کتاب برقرار بود که من هم دعوت داشتم . به اصل میز گرد و مباحثی که بین ما  مطرح شد نمی پردازم که گزارش آن  منتشر خواهد شد. اما حواشی کار هم نکات درس آموزی داشت:

وجود انبوه جمعیت مشتاق طبق معمول هر سال انرژی مثبتی را به انسان القاء می کند. پیر و جوان و زن و مرد کنجکاوانه در حرکتند. غرفه هایی که آثار شریعتی را ارئه می کنند همچون گذشته هنوز از شلوغ ترن ها هستند.

نیم ساعتی طول می کشد تا با هدایت از راه دور با تلفن همراه و پرس و جوی زیاد محل میزگرد را پیدا کنم.

رادیو نمابشگاه در حال اجرای برنامه است .لابلای گفتگو و کلام  ، گاهی رنگهای خیلی تند موسیقی ایرانی و زمان دیگر اجراهای مختلف گروه اکسیژن و یانی را پخش می کند. در همين حال گروه ارشاد نیروی انتظامی هم در محل مستقر و مشغول انجام وظیفه است.

در محل برگزاری میزگرد آنقدر سر و صدا زیاد است که گاهی مکالمات شرکت کنندگان مفهوم نیست. در فضای مجاور هم جلسه دیگری برقرار است که به وضوح حرفهایشان شنیده می شود. یاد مراسم اهل قبور! می افتم که هر گروهی به کار خود مشغول است و مصیبت مرده خود  می خواند و به تداخل صوتی وقعی نمی نهد.

در فضای بیرونی نمایشگاه عظمت سازه و وسعت ساختمان و ارتفاع گلدسته ها چشمگیر است. با خود فکر می کنم کشور عجیبی داریم : نماز جمعه اش در دانشگاه بر قرار می شود و نمایشگاه کتابش در مصلا !

 وزیر محترم ارشاد  چند روز پیش استدلال با سجع و قافیه ای را در این زمینه بیان  فرموده اند که آنهم درس آموزتر است!:" مصلای ما همان نمایشگاه ماست، دین ما همان سیاست ماست، سیاست ما همان دین ماست"

جمع آوری کتاب از غرفه های نمایشگاه

به خبر ذیل به نقل از روزنامه اعتماد ملی توجه فرمایید!

 دکتر محسن پرويز، معاون فرهنگي وزارت ارشاد و رئيس بيست و يکمين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران، دليل جمع آوري برخي کتاب ها را از سطح نمايشگاه، عدم رعايت ضوابط از سوي برخي ناشران عنوان کرد. وي سال انتشار برخي از کتاب ها را که طبق مقررات نبايد پيش از سال 84 باشد يکي از دلايلي جمع آوري برخي از کتاب ها برشمرد و گفت؛ «همواره ممکن است برخي ناشران از آيين نامه تخلف کنند که در اين صورت مسوولان نمايشگاه تذکر مي دهند و سعي مي کنند جلوي تخلفات را بگيرند.» وي با تاييد جمع آوري برخي کتاب ها از نمايشگاه بر ادامه اين روند تاکيد کرد و به مهر گفت؛ اينکه نمايشگاه طبق ضوابط خودش اجازه عرضه کتاب مي دهد يک مساله پذيرفته شده بين المللي است و شما در هر نمايشگاه بين المللي ديگري هم که بخواهيد شرکت کنيد، کتاب ها ارزيابي مي شود و مجوز عرضه را به برخي از آنها نمي دهند و آنها را جمع مي کنند. معاون فرهنگي وزارت ارشاد ادامه داد؛ اين موضوع مخصوص نمايشگاه فعلي هم نيست و در 20 دوره گذشته هم اين ماجرا اتفاق افتاده است. در بين کتاب هايي هم که در هر دوره جمع شده، کتاب هايي هست که به ارکان اسلام يا مذهب شيعه اهانت کرده است يا اينکه تصاوير غيراخلاقي يا محتوايي مذموم و ناپسند دارد. طبيعتاً اين کتاب ها مجوز عرضه در نمايشگاه کتاب را ندارد اما بر اساس گزارشي که از دوستانم در مورد کتب جمع آوري شده گرفتم تعداد اين کتاب ها خيلي زياد نيست و سرجمع کتاب هاي داخلي و خارجي که با ضوابط نمايشگاه سازگار نيست و مشکل دارد، به 300 عنوان نيز نمي رسد.

مجيد حميدزاده مدير کميته نظارت و ارزشيابي مشکل محتوايي کتاب ها را عامل جمع آوري کتاب ها از نمايشگاه ندانست. به گفته وي برخي ناشران کتاب هاي ناشران ديگري را در نمايشگاه عرضه مي کنند که نمايندگي فروش ندارند. به گفته حميدزاده برخي از اين کتاب ها حتي مجوز توزيع نيز نداشته اند.

تیشه و بیستون!

روزنامه همشهری با خانم رهادوست در باره کتاب فلسفه کتابداری و اطلاع رسانی مصاحبه ای انجام داده که عنوان تیشه کتابداری در بیستون اطلاع رسانی را برای آن برگزیده است . نکاتی در آن مصاحبه  مطرح شده که شاید اطلاع از آن برای کتابداران مفید باشد:   با وجود اينكه در مقدمه كتابتان توضيح داديد كه كتاب چگونه تاليف شد، درباره انگيزه خودتان براي انجام اين كار پژوهشي بيشتر توضيح دهيد. راستش انگيزه من پركردن يك خلاء بود. من به‌عنوان يك كتابدار و آموزشگر و پژوهشگر كه سال‌ها در دانشگاه‌ها كار و تدريس كرده بودم، مي‌خواستم چكيده پيام‌هايم را به‌صورتي كه براي مخاطبان قابل فهم باشد بازگو كنم. انگيزه ديگرم اين بود كه احساس مي‌كردم لازم است نياز اين رشته به چنين كتابي برآورده شود. چون در ايران و حتي در غرب در سال‌هاي اخير كتابي با اين عنوان تاليف نشده بود و من بايد به پرسش‌هاي چالش برانگيزي كه در كتابداري وجود داشت مي‌پرداختم. يك بعد ديگر اين احساس ضرورت

امه سزر

نوجوان بودم که دکتر شریعتی نام و افکار امه سزر شاعر و سیاستمدار سیاه پوست  فرانسوی را مطرح کرد . او از وی به عنوان پیامبر قرن بیستم نام می برد. بعدها که بازگشت به خانه مادری وی را خواندم بیشتر با عظمت روح وی آشنا شدم.سزر در سال 1913 در مارتينيك به دنيا آمد و براي ادامه تحصيلات دبيرستان و دانشگاه به فرانسه رفت. او در طول جنگ جهاني دوم به مارتينيك بازگشت و به تدريس پرداخت. از آثار او مي توان به «من يك سياهم، سياه‌ هم مي‌مانم» و «يادداشت‌هاي بازگشت به سرزمين مادري» اشاره كرد. وي در مجموع 14 اثر در زمينه‌‌هاي شعر و نمايشنامه منتشر كرده و آثار وي به بسياري از زبان‌هاي دنيا ترجمه شده است.

این شاعر مارتینیکی ، چهل و هشت سال نماینده «فور دو فرانس» در مجلس ملی فرانسه و پنجاه و شش سال شهردار این شهر بودو در طی این مدت به مبارزه خود علیه تبعیض نژادی ادامه داد. او در سال ۱۹۵۰ در طی سخنرانی برای مقابله با چالش های اجتماعی سخنی درس آموز را بیان داشت::"تمدنی که توانائی حل مشکلاتی را که با آن درگیر می شود ندارد، تمدنی میراست".

سزر با آنکه مفهوم Négritude یا سیاه وارگی و یا سیاه بودگی را مطرح کرد و بر آن تاکید داشت اما می

بزرگداشت نیکوس کازانتزاکیس

	فاطمه معتمدآریا در مراسم بزرگداشت نیکوس کازانتزاکیس

 از آشنایی من با این نویسنده بیش از سه دهه می گذرد. هنوز حس خوش حاصل از مطالعه کتاب مسیح باز مصلوب را با خود دارم!. "مانیولیوس چوپان "نقش مسیح را در یک نمایش روستایی در کرت به عهده می گیرد . کم کم روحیات مسیح در وی تاثیر می گذاردو برای نجات انسانها دردهای بسیاری را تحمل می کند و سر انجام ...  نشر این کتاب و سایر آثار او جنجال زیادی در یونان و سایر کشورها  برانگیخت .حتی کشیشان کرتی هم وطنش او  را مرتد خواندند.اما آثار او در عرصه ادبیات بسیار تاثیر گذار بوده است . آلبرت شوایتزر بعد از مطالعه مسیح بازمصلوب گفته بود که در همه عمرم کتابی چنین تکان دهنده نخوانده بودم.

گزارش مراسم بزرگداشت در زیر نقل می شود:

کتابخانه ملی ایران، شب یکشنبه ۲۵ فروردین، شاهد بزرگداشت پنجاهمین سال درگذشت نیکوس کازانتزاکیس، نویسنده معروف یونانی بود. "زوربای یونانی"، "مسیح بازمصلوب"، " آخرین وسوسه مسیح" و "برادرکشی" آثاری هستند که نام او را در ذهن ها جاودانه می کند.

فاطمه معتمدآریا،  در این مراسم قطعاتی از کتاب "زوربای یونانی" و بخش هایی از اشعار و کتابهای

اشتباهی!

چندی پیش  به یکی از کتابخانه های شهر مراجعه داشتم. اطلاعات کتاب را به کتابدار دادم. فرمودند : نداریم. گفته شد از روی بانک خودتان نوشته شده است . فرمودند داریم نمی دهیم . سوال شد مرجع تشخیص کیست؟ با کمال رشادت فرمودند خودم و البته می دانستم عمل به وظیفه! می کند. عرض شد یا شما اشتباهی هستی یا من اشتباهی آمده ام!و البته پس از شناسایی من تمام موانع برطرف شد!!

 در سریال مرد هزارچهره یک صحنه گفتگو با آیینه وجود داشت که بسیار درس آموز بود .

 سرهنگ غفاری: کجا داری می ری؟
مسعود شصت چی : دارم می رم شيراز. دارم می رم خونه ام.
- پس آسايش و امنيت مردم چی؟ بهشون قول داده بودی.
- من، من، من، فکر می کنم اين مدت شايد اصلا آدم خوبی نبودم. کارهای خوبی نکردم.
- تو تازه، به قدرت رسيدی!
- من می رم!
- تو نمی تونی کارها رو نيمه کاره بذاری!
- من می رم!
- تازه به قدرت رسيدی احمق! عربده می کشی سرهمه. کِيف می ده! کيف می ده! بمون! کجا می خوای بری بدبخت! بمون حال کن، حال کن!
- خفه شو!...

و کیست نداند این اشتباهی بودن ها فقط در حوزه سیاست رخ نمی نماید در عالم ما کتابداران نیز هر روز ظهور و بروز می یابد.باز خوش به حال این بنده خدا که هنوز شصت چی وجودش نمرده است.

بین التعطیلین

این داستان تعطیلی  بین التعطیلین هم چنان جایگاهی پیدا کرده است که آهسته آهسته شاید جنبه قانونی هم پیدا کند. امسال عملا تعطیلی عید 17 روز شده است. بحمدالله  به نظر می رسد ما  کل سالمان بین دو تعطیلی واقع شده است. اول تا سوم و چهارم فروردین که تعطیل رسمی است پس سال را  با تعطیلات آغاز می کنیم  . اقلا 29 اسفند نیز تعطیل رسمی است . پس با تعطیل رسمی هم سال را به پایان می بریم لذا کل سال بین التعطیلین است!!!

مراکز آموزشی که تقویم ویژه خود را دارند .

سه ماه خالص ! تابستان ،این خلوص برای بعضی مراکز آموزشی تا چهار ماه هم قابل گسترش است

 تعطیلات میان ترم ،

 تعطیلات قبل از امتحانات  ،

 به پیشواز رفتن تعطیلات – از 20 و در نهایت از 25 اسفند همه دانشگاه ها تعطیل شده اند—

به  بدرقه رفتن تعطیلات ،

تعطیلات ویژه – قطع گاز و برق و آب و سرمای شدید هوا و...—

و تعطیلات رسمی که از این منظر هم جزو رکورد داران جهانیم.

تحقیقات مرکز پژوهش مجلس نشان می دهد که میزان کارایی بعد از تعطیلات افت می کند . ظاهرا مقداری طول می کشد تا موتورشان داغ شود.از سوی دیگر بر اساس پژوهشهای انجام شده تعطیل کردن هر یک روز، حدود چهار هزار میلیارد ریال به اقتصاد ملی آسیب وارد می‌کند و حدود 1400 میلیارد ریال از درآمدهای دولت کاسته می شود. محاسبه بفرمایید سالانه به چه میزان این تعطیلات برای جامعه هزینه دارد.

آیا با این شیوه ، دستیابی به توسعه ای متوازن در دنیای پر سرعت کنونی میسر است؟آیا رانتیر بودن ،جامعه را به لختی و سکون وا نداشته است؟و... آیا واقعا وقت آن نرسیده است  که در این زمینه اقدامی اساسی صورت پذیرد؟

 

وجین یا شخم؟

تعریف وجین و مزایا و معایب آن بر ما کتابداران پوشیده نیست و ضرورتی هم به توضیح مجدد ندارد . اما اخیرا یکی از مقامات ارشد فرهنگی کشور این واژه را بهانه  قرار داده و اظهار داشته اند: "در کتابخانه ها، کتاب هایی قویاً قابل وجین وجود دارند، کتاب هایی که هم به لحاظ ظاهری مستعمل هستند و هم به لحاظ مضمون و محتوا، دوره آنها تمام شده است. چیزهایی عصری و دوره یی هستند که با نسیم و امواج می روند. کتاب هایی از آن جنس، موجب مباهات نیستند، که هیچ، مایه شرمساری هم هستند و باید از کتابخانه ها جمع آوری شوند. وجین کتاب ها را باید با سرعت بیشتری انجام دهیم" . به دنبال این سخنان خبرهای نامبارکی از کتابخانه های عمومی به گوش می رسد .شایع شده است  عده ای با استناد به این سخن  به جان کتابها افتاده اند و مشغول شخم زدن کتابخانه ها شده اند. کتابهای کمیاب و نایاب زیادی سر از بازار سیاه در آورده است! دیروز  یکی از دوستان می گفت که خودش از دست فروشیها تعدادی از این کتابها را خریده است!!

از همگان انتظار دارد اگر از درستی یا نادرستی  این اخبار اطلاعی دارند ، اطلاع رسانی کنند . شایسته است انجمن محترم کتابداری نیز ضمن پیگیری مساله ، در صورت صحت موضع مناسبی را اتخاذ نماید.بشتابیم که ممکن است دیر شود.

ویژه نامه علم سنجی

شماره جدید فصلنامه کتاب{نسخه الکترونیک} منتشر شد.

http://www.nlai.ir/Default.aspx?tabid=204

تاریخ شفاهی

به دنبال مطالبی در باره تاریخ شفاهی بودم. اصطلاح  oral history را جستجو کردم . با کمال حیرت متوجه شدم این اصطلاح لابد غیر اخلاقی تشخیص داده شده و  فیلتر شده است!!؟؟

با این حساب  چون ممکن است بیمارانی پیدا شوند که از کل اجزا و جوارح انسانی و سایر اشیا استفاده های آنچنانی کنند پس باید توصیه کنیم این فیلترینگ به سر و دست و پا و بینی و درخت و... تسری داده شود!!.

فقط باید دعا کرد که خداوند عالم به تصمیم گیرندگان حوزه اطلاعات خرد و درایت و دانایی عطا فرماید.

ویرایش زنانه و مردانه

سال هاست که محققان در علل ناکارایی سیستم آموزشی در کشورهای جنوب به بحث پرداخته اند . در این زمینه بزرگانی چون پائلو فریره و سازمانهای جهانی نظیر یونسکو به این مهم پرداخته اند. آنان  مسائلی مثل عدم رشد تفکر نقاد و خلاق را در این جوامع  متذکر شده اند. پژوهش های زیادی هم در کشورمان به این مساله پرداخته اند و وجوه متفاوت آن را بررسی کرده اند.

ظاهرا مسئولان نو ظهور آموزش و پرورش به حل این معضل جهانی دست پیدا کرده و اعلام داشته اند که باید کتابهای درسی دختران از پسران جدا شوند. اینکه مثلا چرا شاهد ویرایش زنانه و مردانه تورات و انجیل و قرآن نبوده ایم از اسراری است که  فقط خداوند تبارک و تعالی از آن خبر دار است و لابد اخیر مسئولان آموزش و پرورشمان  نیز برای اولین بار در جهان –طبق معمول—به آن پی برده اند.  

کتاب سال

دیروز با خبر شدم که اگر بدائی حاصل نشود دائرة المعارف کتابداری و اطلاع رسانی به عنوان کتاب سال برگزیده شده است. این خبر خوشی برای جامعه کتابداری و کتابخانه ملی است که در دو سال متوالی دو کتاب مرجعش کتاب سال می شود.

این موفقیت را به همه کتابداران  کشور و پدیدآورندگان اصلی یعنی نویسندگان مقالات ، سرپرست و ویراستار جلد اول آقای دکتر حری و ویراستار جلد دوم آقای دکتر افشار صمیمانه تبریک می گویم. بی شک سهم مهمی از شکل گیری این اثر از آن همکارانی است که در حوزه ستادی کار تدوین این اثر را پی گیر بوده اند. این موفقیت را به آنان نیز تبریک می گویم.

 

پس عزا بر خود کنید ای خفتگان

مناسبت ها و وقایع تاریخی انگیزه های خوبی هستند برای  بازکاوی و مرور . این دو روزه به مناسبت تاسوعا و عاشورا فرصتی پدید آمد که جند کتاب و نوشته را مجددا مرور کنم . از آن میان نوشته های مرحوم مطهری و شریعتی همچون گذشته برایم گرمی بخش بودند.

بعداز ظهر دیروز در مجلس عزاداری شرکت داشتم .  مداح محترم  دقیقا آن چه را که علامه مطهری تحریفات عاشورایش خوانده است و همگان را از نقل آن بر حذر داشته  بسیار غلیظ تر تکرار  می کرد ! وقتی به قول  دکتر شریعتی قرار است یک حماسه خدایی و جاودانه  که آوردگاه تاریخی خیر و شر است و تابلو بی بدیلی از ایثار و شفقت و آزادگی است صرفا به ماتم تبدیل شود ظهور چنین مداحانی نیز ضرورت می یابد. نمی دانم چرا ناخوداگاه یاد نگاه مولانا به این واقعه افتادم:

كجاييد اي شهيدان خدايي
بلاجويان دشت كربلايي

مجموعه سازی در ایران و غرب

مجموعه سازی در ایران و غرب عنوان سخنرانی آقای کامران فانی در شهر کتاب است . سخنرانی استاد که در روزنامه اعتماد ملی منتشر شده است مانند همیشه خواندنی است. در آدرس زیر ببینید:

مجموعه سازی در ایران و غرب

تعطیلات

تعطیل شدن آن هم در گرماگرم کار و سرمای بسیار ، مثل دوران بچگیمان