در مورد یادداشت انتقادی آقای جعفری مذهب در دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی (داکا)

 همکار گرامی آقای جعفری مذهب

 

ضمن تشکر از  اظهار نظر صریح شما در مورد داكا،  به عنوان ویراستار انتقادات شما را با علاقه و دقت در کمیته ویراستاری داکا مطرح و دنبال خواهم کرد. در عین حال مایلم نظر جنابعالی و علاقه مندان را به توضیحات خود جلب کنم: 

1.   داكا به جز کتابخانه ملی ایران ، "کتابخانه و آرشیو ملی مصر" ، " کتابخانه بریتانیا" و " کتابخانه کنکره"  را هم دارد.

2.    مقاله " کتابخانه های ملی" ترجمه است. ما نمی توانسته ایم در آن تغییر اعمال کنیم.  

3.   در مورد شکل نام کتابخانه بريتانيا  در نمایه حق با شما است. نباید کتابخانه ملی بریتانیا می آمد. از شما و خوانندگان پوزش می خواهیم. 

4.    در داكا مقاله "کتابخانه و موزه ملی ملک" را داریم ( متوجه ايراد شما به این قسمت نشدم)

5.   داكا براي همه كتابخانه ها نويسنده مقاله نداشته است. خوشحال مي شويم شما و ديگران موارد كمبود را مطرح سازند و مقاله اش را تهيه كنند تا به نام خودشان چاپ شود و اجرت آن را هم بگيرند.

6.   اكثر مقالات كشورها و كتابخانه هاي ملي آنها ترجمه اي هستند. ما نويسنده براي آنها نداريم. كم و كيف آنها همان است كه در اصل بوده. .از شما و ديگران دعوت مي كنيم اگر علاقه داريد و مي توانيد مقاله بنويسيد تا به جاي آن ها بگذاريم

7.   در مورد علت وصف "ملي" در مقابل نام كتابخانه هاي عمومي در ايران نيز به توضيحات مقاله كتابخانه ملي  مراجعه كنيد. اجمالا به اطلاعتان می رسانم که وصف "ملی" یا "ملتی"در ایران در دهه های پیش به معنای "غیر دولتی" بوده است و به معنای "کشوری" نیست. کتابخانه های ملی کشاورزی و پزشکی آمریکا کشوری هستند.

8.   مقاله سازمان اسناد ملی ایران هم در داکا وجود دارد . به علت آنکه هر یک از این دو سازمان پیشینه  مستقل و کارکرد مختلف داشتند ما لازم دیدیم آنها را جداگانه معرفی کنیم. با این وجود در انتهای مقاله " سازمان اسناد ملی ایران"، بخشی تحت عنوان " سازمان اسناد و کتابخانه ملی ..." آمده است.

9.   در مورد اسم نه چندان معمول  آقاي محمدتقي پور احمدِ جكتاجي حق با شماست. از ايشان و شما عذر خواهي مي كنيم.

 

ضمناً "تركيب ده دوازده تا" هر چير باشد عاميانه نيست. شما هم می توانید بدون نگرانی  آن را  زمانی كه از مقدار دقيق چيزي  كه از ده تا كمتر و از 12 تا بيشتر نيست،  استفاده كنيد.  من گمان قوي دارم كه زباندان و اديب تر از من و شما هم آن را به كار گرفته و مي گيرند . فقط ميان مايگان اداری و دانشگاهی از به كار بردن زبان بي ادعا واهمه دارند. يقين دارم شما جزو آنها نيستيد.

آئين نگارش اسناد ديپلوماتيك

دوست گرامي سركار خانم يا جناب آقاي شيرازي در  يادداشتي بر خبر برگزاري سخنراني جناب دكتر مجيد مهران از من توضيح بيشتري خواسته اند . براي استفادة بيشتر ، پاسخ ايشان را در اين يادداشت مي آورم:

نگارش اسناد و گزارش در وزارت امور خارجه ، تابع آئين نامه هايي با طبقه بندي معمولأ محرمانه و گاه سري است . لذا در گزارشهاي سياسي و نامه هاي ديپلوماتيك، معمولأ مقصود از هر چيزي ، چيز ديگري است . پژوهشگر اسناد تاريخي اگر از آئين نامه هاي تاريخي نگارش اسناد سياسي آگاه باشد ، بهتر مي تواند آنها را تحليل كند كه معمولأ اين اتفاق نمي افتد و پژوهشگران بيشتر از مفاد يك سند سياسي و ديپلوماتيك همان برداشتي را دارند كه از اسناد اقتصادي يا اداري يا خانوادگي . حتي در صورت عدم دستيابي به آن آئين نامه ها ، تنها درك اين مسئله كه اسناد سياسي را نبايد خطي خواند بلكه بايد بين خطوط را نيز خواند خيلي مهم است . سخنراني جناب دكتر مهران قرار است در اين باره باشد. اگر همينگونه شود!

بد نيست لطيفه اي ديپلوماتيك برايتان بگويم :

 يك نظامي اگر گفت بله: يعني بله. اگر گفت نه : يعني نه. اگر گفت شايد: او ديگر نظامي نيست.

 يك خانم اگر گفت نه: يعني شايد. اگر گفت شايد : يعني بله. اگر گفت بله: او ديگر خانم نيست.

 يك ديپلومات اگر گفت بله: يعني شايد. اگر گفت شايد : يعني نه. اگر گفت نه: او ديگر ديپلومات نيست.

سخنراني آقاي شيخ الحكمايي

ساعت30/ 14 روز چهارشنبه  20 تير 1386 بدعوت پژوهشكدة اسناد و با همكاري مديريت اطلاع رساني معاونت اسناد سازمان اسناد و كتابخانة ملي ايران ، جناب آقاي شيخ الحكمايي سند شناس موسسة باستانشناسي دانشگاه تهران با عنوان "نقص عمدی اسناد : پیشینه و علل آن" سخنراني خواهند كرد . محل برگزاري : تالار مديريت اطلاع رساني در طبقة هفتم ساختمان گنجينة اسناد ملي خواهد بود .

سخنراني دكتر مجيد مهران

ساعت 10 صبح روز چهارشنبه  6 تير 1386 بدعوت پژوهشكدة اسناد و با همكاري مديريت اطلاع رساني معاونت اسناد سازمان اسناد و كتابخانة ملي ايران ، دكتر مجيد مهران ديپلومات بازنشستة وزارت خارجه ، با عنوان " گزارش سياسي" دربارة دستور العمل هاي وزارت خارجه در نگارش اسناد  سخنراني خواهند كرد . محل برگزاري : تالار مديريت اطلاع رساني در طبقة هفتم ساختمان گنجينة اسناد ملي خواهد بود .

6 سیگما

آیا تا به حال چیزی راجع به شش سیگما شنیده اید? ارتباط  آن با رشته ما جالب است. طرح آن خالی از فایده نیست.

شش سیگما ، مانند برخی مباحث مدیریتی دیگر که بکارگیری آن در غنای مباحث نظری مدیریت کتابخانه ها مفید بوده است ، یکی از متداول ترین رویکردهای ارتقای کیفیت،  کاهش ضایعات و کسب درآمد  در یک سازمان محسوب می شود.  در شش سیگما با طی کردن چرخه ای متشکل از مراحل تعریف، اندازه گیری، تحلیل، بهبود و کنترل می توان مسائل و مشکلات را به طور ساختار یافته ای حل کرد. نتیجه گرایی و مدت زمان محدود برای اتمام پروژه های بهبود از ویژگی های بارز این رویکرد محسوب می شود.

نخستین اصل در شش سیگما افزایش رضایت مشتری  است. اصل بعدی آن کاهش زمان انجام فعالیت ها و کاهش تعداد نقص هاست.  شش سیگما در عین اندازه گیری و تحلیل فرایندهای یک سازمان، برنامه ای است که با تعالی سازمان  و مشتری گرایی و بهبود فرایندها،  سعی در موفقیت امور یک سازمان  دارد.

از نگاه آماری رسیدن به هدف شش سیگما به معنی آن است که محصولات یا خدمات تقریبا بدون نقص باشد.

یکی از مطالبی  که در شش سیگما مطرح می شود آن است که: 

یک مشتری ناراضی حتی اگر با مسئله ای هم که خیلی جدی نیست مواجه شود، آن را برای بیش از ده نفر بیان می کند. همان مشتری در صورتی که مشکلش حل شود آن را برای 5 نفر تعریف می کند!!!

لغو مراسم

ظاهرا مراسم بزرگداشت مراسم استاد فانی به تعویق افتاده است.

انجمن کتابداری یزد

                                                 

                                                                                                                                     

دیروز برای کاری اداری در یزد بودم. فرصتی دست داد تا با آقای نادر خوش بین از کتابداران و مدرسان جوان یزدی صحبتی در باره انجمن داشته باشم. حیف است استان فرهنگ دوست یزد که چندین سال است  در کشور رتبه اول میزان پذیرفته شدگان کنکور را دارد انجمن  کتابداری نداشته باشد. قرار شد آقای نادر خوش بین ، بد بین نباشند ! و کار را دنبال کنند. قطعا هیات مدیره انجمن نیز از کمک دریغ نخواهد کرد.

یکی از مسئولان فرهنگی می گفتند که مجموعا در همه کتابخانه های استان نهصد هزار کتاب وجود دارد!

آهنگها و آیتها : نمایشگاه شاهکارهای خط فارسی به کمک مالزی و نه ایران!

در اين نمايشگاه که از سوی کتابخانه اسکندريه با هماهنگی موزه اسلامی مالزی سازمان داده شده، مجموعه ای از زيباترين و نفيس ترين آثار خوشنويسان خط فارسی در معرض ديد علاقمندان قرار داده شده است.

بيننده ای که به خطوط فارسی، به خصوص خط نستعليق، می نگرد، نگاهش تنها به حروفی نمی افتد

در احوال عبد فاني

همانگونه نوشته اند مراسم بزرگداشت استاد فانی در روز ۳۰ خرداد برگزار می شود .هشت سال پیش ظنزی را در باره ایشان نوشتم که در فصلنامه  شماره ۳۹ جاپ شد. ایشان قبل از چاپ خودشان آن را ویراستاری کردند!!

در احوال عبد فاني

 

آن نادره اهل دايره (دايرةالمعارف) ‌و آن ساحره دارالجنه قزوين، ‌از علماي كتابيۀ بود. چون به كسوت كتابداري درآمد نام از رضوان به كامران بگردانيد. رضوان را به آن دنيا احالت فرمود و كامراني اين سو برگزيد و خود را فاني ملقب ساخت تا دائما بر او تذكار باشد كه كامراني اين دنيا فاني است!

منقول است كه در تولد او هفت شبانه روز دايره نواختند و هفت خروار توتون دست پيچ فرموده تدخين نمودند. همين دو امر موجب اقبال او به دايرةالمعارف و دخانيات گشت به گونه­اي كه اگر احدي در توچال دودي هوا كند و يا در ليدن دايرةالمعارف بچاپد،‌ او در پس قلعه به حالت ابتهاج و انبساط درآمده،‌ ساعت­ها به سماعي خوش مشعول مي­شود.

شبي در خواب ديد كه گونتراگراس اجنبي پاي در كفش قزوينيان كرده و كتاب موش و

بزرگداشت كامران فاني

به مناسبت گذشت شش دهه از عمر پر بار و بركت پژوهشگر برجسته و مترجم توانا و كتابدار كتابشناس، "كامران فاني"، عضو پيوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسي، مجلس بزرگداشتي در تالار اجتماعات انجمن آثار و مفاخر فرهنگي برگزار مي شود.

اين مراسم ساعت 30/17 الي 30/19 چهارشنبه سي ام خرداد ماه 1386 در تالار اجتماعات انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، واقع در خيابان حضرت ولي عصر (عج)، پل امير بهادر، خيابان شهيد سرگرد بشيري، شماره 100 برگزار مي شود.

خريد كتاب

چند سالی است که سعی شده است آخرین مراجع و متون معتبر نشر یافته به زبان انگلیسی در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی برای کتابخانه ملی تهیه شود.

از همه همکاران محترم تقاضا می شود که اگر در طي مطالعات خود به کتب و نشریاتی برخورد می کنند که وجود آنها را برای کتابخانه ملی لازم می دانند مشخصات كتابشناختي آنها به آدرس الكترونيك همين وبلاگ ارسال فرمايند. مشخصات ارسالي در كميته تخصصي بررسي مي شود و در صورت تاييد خريداري خواهد شد.

اگر راهكار ديگري براي تهيه بهترين ها در نظر داريد از راهنمايي دريغ نفرماييد. متذكر مي شود كه راهكار معمولي خريد. يعني ارسال بروشور به متخصصان درون و برون سازماني انجام مي شود

كتابخانة ملي در دائره المعارف كتابداري

جلد دوم دائره المعارف كتابداري و اطلاع رساني به همت سازمان اسناد و كتابخانة ملي ايران منتشر شد . يكي از استاندارد هاي سنجش علمي بودن يك دائره المعارف ، ديدن مقالات مرتبط با خود دائره المعارف و ناشر دائره المعارف است . دائره المعارفي كه دربارة خود و ناشر خود دقت كافي بخرج دهد مي تواند دربارة ديگران نيز بنويسد .

در اين نوشته تنها به بررسي مدخلهاي كتابخانة ملي، كتابخانه هاي ملي بزرگ جهان، كتابخانه هاي مشهور به ملي ، كتابخانة ملي ايران، در دائره المعارف كتابداري ميپردازم:

 

فصلنامه کتاب شماره 68

به نام خدا

شماره ۶۸   فصلنامه کتابرا در نشانی زیر و نیز پیوند های همین صفحه ببینید:

http://nlai.ir/publications/faslname/current.asp

 

ریاست کتابخانه مجلس

چند سال پیش که آقای کروبی رئیس مجلس شده بودند ظاهرا مساله تعویض ریاست کتابخانه مجلس مطرح شده بود .از طریقی از من نظر خواهی کردند . در آن زمان آقای ابهری چند سالی بود که مشغول شده بودند و با کم و کیف کار  درگیر  بودند. در پاسخ به آقای کروبی نوشتم که اگر قصد دارید تخصص گرایی کنید و فرد متخصص مدیری را بیابید کاری شایسته خواهد بود.ولی اگر می خواهید فردی سیاسی را به این کار بگمارید این بنده خدا که سیاسی هم هست و با کار اشنا شده و کارهای مثبتی هم انجام داده است تغییرش بی معناست و.....و ظاهرا پست های اینچنینی  در قاموس تصمیم گیرندگان کاملا سیاسی تلقی می شوند  .

جابجایی اخیر آقای ابهری و آمدن آقای دکتر جلالی(نماینده سابق ایران در یونسکو)  نیز به نظر می آید با همین رویکرد انجام شده است.

گرچه این تخصص گریزی در کتابخانه های بزرگ و کوچک، محل تامل بسیار است باید امیدوار بود و کمک کرد  که ریاست جدید کتابخانه مجلس با استفاده بهینه از متخصصان  بتواند منشا خدمات ارزشمندی شود.

چند سال پیش با مرحوم دکتر مزینانی  مطالعاتی  در باره ساختار سازمانی کتابخانه های مشابه در سطح جهان انجام دادیم . آنها برای حل مشکل مدیریت در این نوع کتابخانه ها که ریاستش سیاسی است اغلب پستی با عنوان معاون اجرایی تعریف کرده اند. ما هم برای  محفوظ ماندن سازمان از قبض و بسط های سیاسی  در چارت سازمانی آن زمان پیشنهاد کردیم که پست مدیر اجرایی متخصص تعریف شود که همه کارهای کتابخانه به او ارجاع شود . در آن زمان کارشناسان سازمان برنامه  فرمودند چنین پستی در ساختار تشکیلات ایرانی تعریف نشده است!!؟ .

 

کارشناسی ارشد

قرار است کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی با همکاری دانشگاه شهید بهشتی و سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران  برگزار شود. به احتمال زیاد محل برگزاری کلاس ها در ساختمان کتابخانه ملی بوده و دانشجویان از امکانات این کتابخانه برخوردار خواهند بود.

کتابداری: علاقه یا اجبار

چند وقت پيش يك كارورز داشتم، البته بهتره بگم كارآموز، چون تا چند لحظة ديگر مي‌فهميد كه اين دوستمان براي كارآموزي آمده بود نه كارورزي. ابتداي امر، وقتي گفت ترم هفت كتابداري است و هر چهار واحد سازماندهي را گذرانده است، فكر ‌كردم فقط بايد دربارة برخي قواعد اجرايي در كتابخانة ملي و البته مقداري هم دربارة مارك كه به تازگي راه‌اندازي شده است، صحبت كنم. اما، زماني كه كار را شروع كرديم تازه فهميدم بايد از "ف" تا "ي" فهرستنويسي را كار كنيم.

 خلاصة كلام، روز اول از سه روز را به فهرستنويسي توصيفي پرداختيم، روز دوم ...

بازهم كتابخانه رشت!!!!!!!!!!

اگر خاطرتان باشد طي نوشته اي با عنوان كتابخانه يا نابود خانه مطالبي را در باره كتابخانه ملي رشت به اطلاعتان رساندم.

طبق قرار قبلي براي بررسي كاستيها و نيازهاي آن كتابخانه هفته پيش تيمي سه نفره از كتابخانه ملي عازم رشت شدند تا ضمن مشاهده دقيق كتابخانه و نمونه برداري از آفات موجود در بخش خطي و ساير نيازها گزارش چامعي را براي رفع مشكلات ارائه دهند.

ظاهرا و شايد باطنا ! اعضاي محترم هيات مديره از اينكه عده اي كتابدار بيايند و كتابخانه را به دقت بررسي كنند به شدت هراس دارند لذا با آنان همكاري نكرده بودند. . نمي دانم اين هراس حاصل تجربيات پيشين آنان است يا انگيزه اي ديگري دارد. به هر حال از نوادگان ميرزا بعيد است كه چنين تصور كنند كه بازديد عده اي كتابدار مشفق كه راه را بر خود هموار كرده و براي همراهي و معاضدت عازم شهر آنها شده اند قصد داشته باشند مثلا كتابخانه را غارت كنند و يا ... گرچه موريانه ها و كپك ها خود بدون اذن هيات مديره به حيف و ميل ميراث مكتوب ملت مشغولند. نمي دانم روز مباداي آن هيات مديره محترم كي است؟

به هر حال از كتابداران و فرهنگيان  محترم خطه گيلان درخواست مي شود فكري به به حال اين كتابخانه بكنند.

غلط ننویسیم

«كتاب حاضر ... فهرستي است به ترتيب الفبايي از غلط‌هاي رايج در نوشته‌هاي امروز، اعم از غلط‌هاي املايي و انشايي، و استعمال نادرست واژه‌ها، از جمله واژه‌هاي مأخوذ از زبان‌هاي خارجي، و نيز اشتباهات صرفي و نحوي به‌خصوص آنچه به‌نام گرته‌برداري معروف است، يعني ترجمة لفظ به لفظ اصطلاحات و تركيبات خارجي كه عمدتاً در سال‌هاي اخير بر اثر شتابزدگي خبرگزاري‌ها و سهل‌انگاري مترجمان و نارسايي‌ زبان دانشجويان از فرنگ برگشته در مطبوعات و راديو و تلويزيون و بسياري از كتاب‌ها رواج يافته و با روح و طبيعت زبان فارسي مغاير است. ... »

مطلب بالا برگرفته از مقدمة كتاب غلط ننويسيم: فرهنگ دشواري‌هاي زبان فارسي اثر ابوالحسن نجفي است. مدت‌ها بود مي‌خواستم اين كتاب را مطالعه كنم ولي عجيب اينكه هر بار به ديدن جلد و عطف آن بر روي قفسه كتاب‌ اكتفا مي‌كردم. براي خودم نيز جالب بود که چرا ...

یک سوال

یک کتابی است که ترجمه شده است اگر یکی از مترجمین گواهی و تاییدیه  بخواهد برای ارائه به یکی از   دانشگاه  های کشور استرالیا چه اقدامی باید انجام دهد ؟

آیا کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران این تایید کتاب چاپی را انجام می دهد ؟

یا وظیفه وزارت ارشاد می باشد ؟؟؟ 

نگاهي به ترجمه فرانسوي فوشه كور از حافظ

اگر یادتان باشد چندی پیش خبری را در باره مجلس بزرگداشت فوشه کور در کتابخانه ملی نوشتم . امشب  نوشته یدالله رویایی در  بازتاب در مورد این ترجمه توجهم را جلب کرد  که خواندنش خالی از لطف نیست:

با خواندن حافظ «فوشه كور» به زبان فرانسه، يك بار ديگر به ترجمه‌ناپذيري شعر ايمان مي‌آوريم. با وجود اين، ترجمه‌اي كه «شارل هانري دوفوشه كور» از ديوان حافظ (در 1280 صفحه) ارايه داده است، تنها يك ترجمه نيست كه اگر چنين بود، براي همه اين 486 غزلي كه تمام ديوان حافظ را مي‌سازد، 200 صفحه در همين قطع و فرم كافي بود.

ولي فوشه كور به دنبال ترجمه هر غزل، توجيهي فني و متديك درباره خوانش خود از آن غزل ارايه كرده است و براي به كرسي نشاندن اين توجيه‌ها به همه حافظ‌هايي كه حافظ‌شناسان نوشته‌اند، سرك كشيده و به موارد تطبيقي بسياري اشاره داده است و اين يعني محصول شانزده سال كار، شانزده سال حوصله و وسواس، فضل و سخاوت ـ فضل، نه فروش آن ـ (آنچنان كه پيش برخي اساتيد ادبيات دانشگاهي رايج است).

ده سال پيش، در كنفرانس مشتركي كه با هم داشتيم، وقتي از اين اقدام دلير انداش با من چيزي گفت، به خود مي‌گفتم: يك هوس ايران‌شناسانه! ولي حالا با اين كتابي كه در دست دارم و تا چندي در دست‌هاي من خواهد ماند، به خود مي‌گويم: يك كار عظيم!

به جرأت مي‌توانم بگويم كه فوشه كور «ديوان حافظ» را دقيق‌تر از حافظ خوانده است. در كتاب، ترجمه هر

آرشيو اسناد روسية تزاري و شوروي

به دعوت پژوهشكدة اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ، آقاي تورج اتابكي در ساعت 30/14 روز چهارشنبه 9 خرداد 86 در محل تالار مديريت اطلاع رساني واقع در طبقة هفتم ساختمان گنجينه دربارة " آرشيو اسناد روسية تزاري و شوروي" سخنراني خواهند كرد . 

 

توجه شود : مکان برگزاری ساختمان اسناد است که در ضلع شرقی  بلوار حقانی واقع است

گزارش هفتاد و پنجمین جلسه هیئت مدیره انجمن

چهارشنبه، دوم خرداد ساعت 5/2 بعد از ظهر ، هفتاد و پنجمين جلسة هیئت مدیرة انجمن در دفتر مدیریت آموزش کتابخانة ملی برگزار شد. حاضران در جلسه عبارت بودند از: آقایان دکتر فتاحی (رئیس)، عمرانی (دبیر)، زین­العابدینی (خزانه­دار)، همچنین جلال حیدری­نژاد، دکتر خسروی، عبدالرسول خسروی، فرزاد دادرس، داریوش علیمحمدی، دکتر قانع، دکتر منصوریان، و خانم­ها لیلا مکتبی­فرد، شیما مرادی، اعظم عباسی، و زهرا تهوری.

 

كتابخانه ويرموني

هفته پيش طي مراسمي كتابخانه عمومي ويرموني روستايي در نزديكي آستارا افتتاح شد كه تصوير مبارك  آن را ملاحظه مي فرماييد. ظاهري بسيار زيبا در مكاني سرسبز و مفرح . ويرموني هم به زبان گالشي يعني مال من.

 

تا اينجا جاي خوشحالي است. اما وقتي همه سرگرم افتتاح بودند آقايي به آهستگي به من گفتنند تمام اين نيمه !امكاناتي كه فراهم شده از ديروز تا بحال از خانه هاي مردم گردآوري شده است . حتي كتابها هم از خانه ها فراهم شده است. اين كتابخانه نه كتابدار دارد نه تكليف بودجه اش معلوم است.

مثل اين كه مرض افتتاح هاي مجازي پايان ندارد و كماكان ما در تهيه سخت افزار مثل ساختمان و تجهيزات كم مشكليم اما در حوزه نرم افزار و فكرافزار! پر مشكل.