نمایشگاه غیر مردمی

این روزها در  مطبوعات و وب لاگها در باره  نمایشگاه کتاب زیاد نوشته می شود. از بین آن مطالب   به نوشته ای با عنوان فوق از اقای خسرو طالب زاده برخوردم که از منظر دیگری به مساله نگاه گرده است. او سال ها  در وزارت ارشاد شاغل  و در برگزاری نمایشگا ه ها سهیم بوده است. نظرات او را ببینید:

بيست‌ويكمين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران در حال برگزاري است. 21 دوره تجربه گرانقدر و مهمي است. اين تجربه اگر در نهاد ثابت و مداومي رخ مي‌داد، نتايج فراواني در بر مي‌داشت و سرمايه مهمي به حساب مي‌آمد، اما مديريت بي‌ثبات و مهم‌تر از آن تجربه‌هاي انباشت‌نشدني كه گويي جزيي از ذات مديريت ايراني است، سبب شده تا همه چيز براي مديران تازه‌كار <نو بودنش> مهم محسوب شود.


نوگرايي به اين مفهوم كه مديران و به‌خصوص مديران فرهنگي، دوست دارند يا برخي تكليف مي‌دانند كه همه چيز را از <نو> آغاز كنند، يك خصلت است به‌خصوص در ميان <سنت‌گرايان> امروز كه <سنت> و

تولید-مصرف اطلاعات

یکی از مفاهیم تازه در وب 2 مفهوم جدیدی تحت عنوان "تولید-مصرف اطلاعات" یا Produsage است که منظور از آن مشارکت مستقیم مصرف کنندگان اطلاعات در تولید منابع اطلاعاتی می باشد، به نحوی که دیگر نمی توان مرز مشخصی بین این دو گروه ترسیم کرد. ویکی پدیا نمونه بارز این رویکرد است و وبلاگها مثالی دیگر از آن محسوب می شود. همه این مفاهیم تازه نشان از افزایش سهم "تعامل" مستقیم و فعال کاربران با منابع اطلاعاتی و با یکدیگر در محیط وب دارند که این رویکرد هر روز به توسعه بیشتر وب احتماعی کمک می کند. به نظرم ما کتابداران باید نسبت به این تحولات آگاه بوده و به خاطر داشته باشیم که گسترش این مفاهیم نوین ضرورت بازنگری در بسیاری از پیش فرضهای ما را در زمینه تولید، سازماندهی و اشاعه اطلاعات طلب می کند. نظر شما در این خصوص چیست؟ برای اطلاعات بیشتر لطفا به سایت http://produsage.org مراجعه کنید.

 

رده بندی سه سه یی

آقای محمود سالاری مدير كميته‌ ناشران داخلي  کتاب های عرضه شده در نمايشگاه كتاب تهران را در سه رده تقسیم  فرموده اند : «كتاب‌هايي كه حكم غذا را براي جامعه دارند و قوت جامعه هستند، كتاب‌هايي كه حكم پفك و شكلات را دارند كه اهل علم و فضل به آن‌ها توجهي نمي‌كنند، اما مضر هم نيستند و كتاب‌هايي كه مضرند و ما باید جلوی آن‌ها را بگیریم.»

ظاهرا کتاب های زیر جزء رده سوم تشخیص داده شده اند."داستان‌هاي اوالونا" اثر ايزابل آلنده با ترجمه‌ي علي آذرنگ ، "شيطان و دوشيزه پريم" نوشته‌ي پائولو كوئليو با ترجمه‌ي آرش حجازي "انحرافات اخلاقي سياستمداران جهان" نوشته‌ي کري سيگريو با ترجمه‌ي سيدحبيب گوهري راد  "مهپاره"، "روز اول قبر" و "تنگسير" نوشته‌ي صادق چوبك، "فوايد گياهخواري" و "نوشته‌هاي پراكنده"، "ديوار"، "زنده به گور"، "سگ ولگرد"، "سه قطره خون"، "گروه محکومين" و"وغ وغ ساهاب" اثر صادق هدايت .

به نظر می رسد بر این رده بندی عدم قطعیت و نسبیت حاکم است.  جناب سالاری توضیح داده اند که بعضی از این کتاب های رده سوم فقط برای نمایشگاه مضرند ولی ارائه آنها در کتابفروشی مضر نبوده و می توانند عرضه شوند."این آثار مجوز عرضه در فروشگاه و مغازه را دارند؛ مجوز عرضه در نمایشگاه را ندارند"

وجین کتاب از همین امروز

در نشست "وجین کتاب در کتابخانه ها" در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، اعلام کردم که وجین کتاب را باید از همین امروز آغاز کرد و مقصود من از امروز، روزهای نمایشگاه بین المللی کتاب بود که میعاد و اوج خرید کتاب برای کتابخانه هاست. برخی از حاضران در نشست کمی اعتراض داشتند که شايد مقصود من نخریدن کتاب است. قصد دارم مقصود خود را آشکارتر بنویسم.

وجین در کتابخانه ها بدلایلی انجام می پذیرد که به همان دلایل باید از زمان انتخاب و خرید کتاب بفکر آن بود:

* کهنه شدن مطالب: به همین دلیل باید در خرید کتاب، از خرید کتاب چاپ پیشتر و کهنه خودداری کرد.

کتابداری یا اطلاع رسانی؛ هردو یا هیچکدام؟

کتاب اخیر سرکار خانم رهادوست تحت عنوان "فلسفه کتابداری و اطلاع رسانی" به شکلی علمی و با رویکردی کیفی به این موضوع و البته سایر جنبه های فلسفی و نظری این رشته پرداخته است. این کتاب منبع مفیدی برای دانشجویان کتابداری و اطلاع رسانی برای پاسخگویی به پرسشهایی است که تا کنون جوابهای قانع کننده ای در مورد آنها نشنیده اند. قبلا نیز در این وبلاگ به این کتاب اشاره شده بود اما با توجه به ارزش این اثر به نظرم باید بیشتر به آن پرداخته شود و انجمن نیز می تواند طی نشستی به نقد و بررسی آن بپردازد.

اندر حواشی نمایشگاه کتاب

دیروز میزگردی  با موضوع منابع الکترونیکی و خواندن در نمایشگاه کتاب برقرار بود که من هم دعوت داشتم . به اصل میز گرد و مباحثی که بین ما  مطرح شد نمی پردازم که گزارش آن  منتشر خواهد شد. اما حواشی کار هم نکات درس آموزی داشت:

وجود انبوه جمعیت مشتاق طبق معمول هر سال انرژی مثبتی را به انسان القاء می کند. پیر و جوان و زن و مرد کنجکاوانه در حرکتند. غرفه هایی که آثار شریعتی را ارئه می کنند همچون گذشته هنوز از شلوغ ترن ها هستند.

نیم ساعتی طول می کشد تا با هدایت از راه دور با تلفن همراه و پرس و جوی زیاد محل میزگرد را پیدا کنم.

رادیو نمابشگاه در حال اجرای برنامه است .لابلای گفتگو و کلام  ، گاهی رنگهای خیلی تند موسیقی ایرانی و زمان دیگر اجراهای مختلف گروه اکسیژن و یانی را پخش می کند. در همين حال گروه ارشاد نیروی انتظامی هم در محل مستقر و مشغول انجام وظیفه است.

در محل برگزاری میزگرد آنقدر سر و صدا زیاد است که گاهی مکالمات شرکت کنندگان مفهوم نیست. در فضای مجاور هم جلسه دیگری برقرار است که به وضوح حرفهایشان شنیده می شود. یاد مراسم اهل قبور! می افتم که هر گروهی به کار خود مشغول است و مصیبت مرده خود  می خواند و به تداخل صوتی وقعی نمی نهد.

در فضای بیرونی نمایشگاه عظمت سازه و وسعت ساختمان و ارتفاع گلدسته ها چشمگیر است. با خود فکر می کنم کشور عجیبی داریم : نماز جمعه اش در دانشگاه بر قرار می شود و نمایشگاه کتابش در مصلا !

 وزیر محترم ارشاد  چند روز پیش استدلال با سجع و قافیه ای را در این زمینه بیان  فرموده اند که آنهم درس آموزتر است!:" مصلای ما همان نمایشگاه ماست، دین ما همان سیاست ماست، سیاست ما همان دین ماست"

جمع آوری کتاب از غرفه های نمایشگاه

به خبر ذیل به نقل از روزنامه اعتماد ملی توجه فرمایید!

 دکتر محسن پرويز، معاون فرهنگي وزارت ارشاد و رئيس بيست و يکمين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران، دليل جمع آوري برخي کتاب ها را از سطح نمايشگاه، عدم رعايت ضوابط از سوي برخي ناشران عنوان کرد. وي سال انتشار برخي از کتاب ها را که طبق مقررات نبايد پيش از سال 84 باشد يکي از دلايلي جمع آوري برخي از کتاب ها برشمرد و گفت؛ «همواره ممکن است برخي ناشران از آيين نامه تخلف کنند که در اين صورت مسوولان نمايشگاه تذکر مي دهند و سعي مي کنند جلوي تخلفات را بگيرند.» وي با تاييد جمع آوري برخي کتاب ها از نمايشگاه بر ادامه اين روند تاکيد کرد و به مهر گفت؛ اينکه نمايشگاه طبق ضوابط خودش اجازه عرضه کتاب مي دهد يک مساله پذيرفته شده بين المللي است و شما در هر نمايشگاه بين المللي ديگري هم که بخواهيد شرکت کنيد، کتاب ها ارزيابي مي شود و مجوز عرضه را به برخي از آنها نمي دهند و آنها را جمع مي کنند. معاون فرهنگي وزارت ارشاد ادامه داد؛ اين موضوع مخصوص نمايشگاه فعلي هم نيست و در 20 دوره گذشته هم اين ماجرا اتفاق افتاده است. در بين کتاب هايي هم که در هر دوره جمع شده، کتاب هايي هست که به ارکان اسلام يا مذهب شيعه اهانت کرده است يا اينکه تصاوير غيراخلاقي يا محتوايي مذموم و ناپسند دارد. طبيعتاً اين کتاب ها مجوز عرضه در نمايشگاه کتاب را ندارد اما بر اساس گزارشي که از دوستانم در مورد کتب جمع آوري شده گرفتم تعداد اين کتاب ها خيلي زياد نيست و سرجمع کتاب هاي داخلي و خارجي که با ضوابط نمايشگاه سازگار نيست و مشکل دارد، به 300 عنوان نيز نمي رسد.

مجيد حميدزاده مدير کميته نظارت و ارزشيابي مشکل محتوايي کتاب ها را عامل جمع آوري کتاب ها از نمايشگاه ندانست. به گفته وي برخي ناشران کتاب هاي ناشران ديگري را در نمايشگاه عرضه مي کنند که نمايندگي فروش ندارند. به گفته حميدزاده برخي از اين کتاب ها حتي مجوز توزيع نيز نداشته اند.

برنامه نهايي كارگاه هاي آموزشي و نشستهاي تخصصي بیست و یکمین نمايشگاه كتاب

امسال هم مانند سال گذشته، همزمان با نمايشگاه بين المللي كتاب تهران (12-22 ارديبهشت 1387 - مصلي تهران) نشستها و كارگاه هاي تخصصي در زمينه هاي كتابداري و اطلاع رساني، نشر، كتاب و ارتباطات برگزار مي شود. اين برنامه حاصل همكاري خانه كتاب ايران، انجمن كتابداري و اطلاع رساني ايران و اتحاديه انجمن هاي علمي دانشجويي كتابداري ايران (ادكا) است. ليست برنامه ها بر روي سايت انجمن و از طريق نشاني هاي زير قابل دسترس است:

http://www.ilisa.ir/NewsDes.jsp?NewsID=icjc-lhtq-xkga 

http://www.2shared.com/file/3218307/333eae14/Meeting_and_workshops_-_Book_fair_1387.html

از همه كتابداران عزيز و علاقه مندان دعوت مي كنيم حتما به محل برگزاري اين نشستها سري بزنند و از كارگاه ها و گفتگوهاي علمي استفاده كنند.

 شركت در تمامي كارگاه ها و نشست ها براي همه آزاد و رايگان است.

 محل برگزاري:

نشاني محل برگزاري: مصلي تهران - طبقه دوم رواق شرقي - سالن سازمانها و نهادها - سراي اهل قلم (كارنامه نشر) - بالاي ستاد نمايشگاه - (براي هر گونه راهنمايي و سئوال با اين شماره تماس بگيريد: 09124440321)

تالار یوسف شریعت زاده

مطلبی که در ادامه می­آید شاید ربطی به کتاب و کتابداری نداشته باشد، ولی خیلی هم بی­ربط نیست. دیروز یکی از دوستان ریزبین و البته نکته­سنج با اشاره به اطلاعیه اخیر برگزاری همایش ماهانه انجمن، یادآور شد که یوسف شریعت­زاده شهید نیست، چرا در اطلاعیه­ها به اشتباه شهید یوسف شریعت­زاده ذکر می­شود؟

بارها از خودم پرسیده بودم که وجه تسمیه نامگذاری این سالن به نام این شهید چیست و اصلا این شهید کیست؟ ولی فرصت پرس­وجوی آن پیش نیامده بود. اعتراض این دوست مرا واداشت تا در مورد این نام جستجو کنم. اگر چه، چیز زیادی در این باره به دست نیاوردم ولی به مطلب جالبی برخوردم. پیش از آن اشاره کنم مرحوم یوسف شریعت­زاده یکی از طراحان معمار و سرپرست گروه معماری ساختمان فعلی کتابخانه ملی بودند و وجه تسمیه این تالار هم، به احتمال همین باید باشد. ولی اینکه کلمه شهید پیش از نام ایشان آمده است، اشتباهی کاملا سهوی بوده است که به­طور حتم برطرف خواهد شد.

و اما مطلبی که در این حین با آن برخورد کردم نقدی بر معماری ساختمان فعلی کتابخانه ملی بود با عنوان «کتابخانه بی­نشان ملی: نقد معماری ساختمان جدید کتابخانه ملی». هر چند مدت تقریبا دو سال از نگارش آن گذشته ولی نقد جالبی است و ارزش خواندن دارد حداقل تصور می­کنم برای کسانی که در این ساختمان کار می­کنند یا رفت و آمد دارند.

نگاهی فلسفی به فناوری اطلاعات

به طور اتفاقی به مقاله ای خیلی جالب با عنوان "فلسفه تكنولوژي اطلاعات" برخوردم. اين مقاله نگاه متفاوت و جالبي نسبت به فناوري اطلاعات دارد. ياد دريفوس، فيلسوف معروف اينترنتي افتادم كه در لابه لاي تمامي نوشته ها و گفته هاي فني در مورد عملكرد و مزاياي اينترنت، از منظر فلسفه اينترنت را مورد توجه قرار داد و همه كاركردهاي عملياتي آن را رنگ و لعابي فلسفي بخشيد. نويسنده اصلي مقاله را نمي شناسم و مي خواهم اين مقاله را در ادامه مطلب بياورم. براي اينكه مشمول دزدي اطلاعات و عدم رعايت كپي رايت نشوم، همه آنچه را كه از طريق گوگلينگ پيدا كردم در ادامه درج مي كنم.

فلسفه تکنولوژي اطلاعات

File Format: Microsoft Word - View as HTML
از ديدگاهي تکنولوژيک، اطلاعات در همهجا حاظر است، چه در جهان ارگانيک و چه در جهان مصنوعات؛ ديوارهاي حائل ميان اين دو جهان در حال فروريختن است. ...
www.ehsoonha.com/articles/sum_IT.doc

 

یاد یار مهربان

به کتاب یار مهربان می گویند ( به مصداق شعر من یار مهربانم ...)

درون کتابخانه ها نیز افرادی هستند که چون کتاب برای انسان     یار مهربانند

از ۲ سال ( ۱۳۷۲-۷۴) سابقه کاری که در کتابخانه ملی دارم  گنجینه های نفیسی به یادگار برایم مانده است  ( البته از  لحاظ بیمه ثمری ندیدم چون روزمزد بودم و عمرم به ظاهر باطل شد و یا جز سابقه کارم محاسبه نشد  )

یکی از این گنجینه ها که هنوز هم در زندگی ام بی تاثیر نیست آشنایی با دوستانی است که چون یار مهربان همیشه همراهم بودند    راهنمایی ام  کرده اند

شاید اسامی شان خیلی مطرح نبوده است شاید دارای مدارک تحصیلی خیلی بالا نبوده اند ولیکن اطلاعاتشان و آگاهی فردی شان از خیلی ها بیشتر بوده است

یکی از این دوستان سرکار خانم آروند  ( همای عزیزم )هستند که بخش کودکان کتابخانه ملی را در آن زمان بعهده داشتند و کتابهای کودکان را میشناختند  و  کودکان را می شناختند و  صداقت و صمیمیت درونی شان و مهربانی ایشان همیشه برای من قابل تقدیر است و هنوز نیز مشورتهای بیدریغ خود را برای همه و به خصوص من  دارند  

شاید هیچگاه بزرگداشت انسانهای به ظاهر معمولی برگزار نگردد ولیکن این افراد سایه های بزرگی دارند که همیشه انسان از این سایه ها لذت می برد  و از این پایه های تنومند قدرت می گیرد           به یاد همه انسانهای خوب   و به امید اینکه ما نیز مثل انسانهای خوب سهم کوچک ولی عمیقی در اطرافیانمان داشته باشیم        به امید دیدار در نمایشگاه کتاب

چند موضوع پیشنهادی برای پایان نامه های فوق لیسانس و دکتراي كتابداري

۱ - مدیریت دانش در حوزه نسخه های خطی در کتابخانه های مهم خطی کشور و بررسی نقاط قوت و ضعف در مقایسه با کشورهای پیشرفته

۲ - ارتقاء سطح تولید دانش و اطلاعات فنی تخصصی در حوزه های نسخه شناسی و کتابشناسی کتب خطی

 ۳ - بررسی وضعیت اشتراک اطلاعات منابع خطی در سطح ملی

 ۴ - میزان مصرف اطلاعات در حوزه نسخ خطی توسط پژوهشگران و تاثیر آن بر روند جاری پژوهشهای کشور در موضوعات گوناگون

 ۵ - رفتارهای اطلاع یابی و نیازهای اطلاعاتی پژوهشگران در حوزه نسخ های خطی کشور و ارزیابی تغییرات آنها در گذشته و حال

 ۶ - ارزشهای بالقوه و ذاتی حوزه نسخ خطی کشور و ارزیابی ظرفیتهای موجود و رابطه آن با سطح زیرساختهای اطلاعاتی و فنی فعلی در این عزصه

 ۷ - بررسی مشکلات آموزشی در حوزه فهرست نویسی نسخه های خطی و تدوین دستورالعمل ها و روشهای جدید و نظام مند که منطبق بر نیازهای روزآمد جامعه تخصصی کشور باشد.

بازار پر رونق نشر و بازار کساد نقد

این روزها با نزدیک شدن زمان برگزاری نمایشگاه کتاب اخبار زیادی از حوزه نشر و پیشرفتهای آن می شنویم که البته همه خبرهای خوب آن باعث خوشحالی است. اما به نظر می رسد همزمان با پیشرفت "نشر" حوزه "نقد" از رشد قابل توجهی برخوردار نبوده است. نقدهایی هم که کم و بیش نوشته می شود بیشتر جنبه توصیفی دارند و کمتر از نگاه انتقادی و تحلیلی برخوردارند.

مثلا در رشته کتابداری و اطلاع رسانی، شاهد عدم توازن بین "نشر کتاب" و "نقد کتاب" هستیم. طی سالهای اخیر رشد فزاینده در تعداد کتابهای منتشر شده در موضوعات مختلف کتابداری شاخصی از گسترش کمی این رشته در کشور بوده، که در جای خود بسیار خوب است، اما به جز معدودی از کتب منتشر شده بقیه آثار هرگز مورد ارزیابی نقادانه قرار نمی گیرند.

این کم توجهی به نقد کتاب به تدریج به کیفیت آثار منتشر شده آسیب می زند چرا که نویسندگان هیچ بازخورد منتقدانه ای از کارهایی که عرضه کرده اند دریافت نمی کنند. در واقع نقد کتاب تجلی تعاملی سازنده میان خواننده و نویسنده است. تعاملی که برای هر دو طرف فرصت یادگیری محسوب می شود.

به طور کلی نقد کتاب برای هر حوزه علمی چند حسن ویژه دارد.  نخست آنکه نویسندگان آثار خوب به کار بیشتر تشویق می شوند و برای آثارشان نوعی آگاهی رسانی صورت می گیرد. دومین حسن نقد منصفانه روشن شدن کاستیهای آثار متوسط است. گوشزد کردن این کاستیها همواره برای نویسندگان این آثار مفید خواهد بود تا موارد مطرح شده را هم در کارهای بعدی خود و هم در ویرایشهای بعدی همان اثر اصلاح کنند.

در نهایت، رونق بازار نقد منجر به شناسایی آثار ضعیف، برشمردن دلایل ضعف آنها، و ارائه بازخوردی مناسب به پدیدآورندگان این آثار خواهد شد. این بازخوردهای منتقدانه مانع از گسترش کتاب سازی های بیشتر در آینده شده و به تدریج بر کیفیت کارها خواهد افزود.

اما اینکه چرا ما کمتر نقد می نویسیم و کمتر مایلیم که دیگران آثارمان را نقد کنند خود حدیث دیگری است که فرصت جداگانه ای می طلبد. فقط  امیدوارم در آینده شاهد رشد بیشتر فرهنگ نقد نویسی در جامعه کتابداری باشیم. برای تحقق این هدف راهکارهای متعددی وجود دارد. مثلا، می توان در هر یک از دروس تخصصی کتابداری از دانشجویان خواست برای تمرین در نقد نویسی به بررسی آثار جدید الانتشار آن دروس بپردازند.

اولين همايش ماهانه انجمن در سال ۱۳۸۷

اولين همايش ماهانه انجمن در سال ۱۳۸۷

كاربرد روش تطبيقي در مطالعات علم‌سنجي
دكتر عبدالرضا نوروزي چاكلي عضو هيأت علمي گروه علوم كتابداري و اطّلاع‌رساني دانشگاه شاهد و مدير گروه علم‌سنجي مركز تحقيقات سياست علمي كشور

ملاحظاتي پيرامون ضريب تأثير: كميّت در مقابل كيفيّت
دكتر حمزه‌علي نورمحمّدي مدير گروه علوم كتابداري و اطّلاع‌رساني دانشگاه شاهد

زمان: شنبه 7 ارديبهشت 1387 - ساعت 30/16 تا 30/18 
مكان: تهران - بزرگراه حقاني (محور غرب به شرق) - بعد از ايستگاه مترو ميرداماد - بلوار كتابخانه ملي - سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران - تالار شهيد يوسف شريعت زاده 
 

شركت در همايش ماهانه انجمن براي عموم آزاد است

اصل خبر در وب سايت انجمن: http://www.ilisa.ir/NewsDes.jsp?NewsID=rhix-ytom-ejgu

تیشه و بیستون!

روزنامه همشهری با خانم رهادوست در باره کتاب فلسفه کتابداری و اطلاع رسانی مصاحبه ای انجام داده که عنوان تیشه کتابداری در بیستون اطلاع رسانی را برای آن برگزیده است . نکاتی در آن مصاحبه  مطرح شده که شاید اطلاع از آن برای کتابداران مفید باشد:   با وجود اينكه در مقدمه كتابتان توضيح داديد كه كتاب چگونه تاليف شد، درباره انگيزه خودتان براي انجام اين كار پژوهشي بيشتر توضيح دهيد. راستش انگيزه من پركردن يك خلاء بود. من به‌عنوان يك كتابدار و آموزشگر و پژوهشگر كه سال‌ها در دانشگاه‌ها كار و تدريس كرده بودم، مي‌خواستم چكيده پيام‌هايم را به‌صورتي كه براي مخاطبان قابل فهم باشد بازگو كنم. انگيزه ديگرم اين بود كه احساس مي‌كردم لازم است نياز اين رشته به چنين كتابي برآورده شود. چون در ايران و حتي در غرب در سال‌هاي اخير كتابي با اين عنوان تاليف نشده بود و من بايد به پرسش‌هاي چالش برانگيزي كه در كتابداري وجود داشت مي‌پرداختم. يك بعد ديگر اين احساس ضرورت

امه سزر

نوجوان بودم که دکتر شریعتی نام و افکار امه سزر شاعر و سیاستمدار سیاه پوست  فرانسوی را مطرح کرد . او از وی به عنوان پیامبر قرن بیستم نام می برد. بعدها که بازگشت به خانه مادری وی را خواندم بیشتر با عظمت روح وی آشنا شدم.سزر در سال 1913 در مارتينيك به دنيا آمد و براي ادامه تحصيلات دبيرستان و دانشگاه به فرانسه رفت. او در طول جنگ جهاني دوم به مارتينيك بازگشت و به تدريس پرداخت. از آثار او مي توان به «من يك سياهم، سياه‌ هم مي‌مانم» و «يادداشت‌هاي بازگشت به سرزمين مادري» اشاره كرد. وي در مجموع 14 اثر در زمينه‌‌هاي شعر و نمايشنامه منتشر كرده و آثار وي به بسياري از زبان‌هاي دنيا ترجمه شده است.

این شاعر مارتینیکی ، چهل و هشت سال نماینده «فور دو فرانس» در مجلس ملی فرانسه و پنجاه و شش سال شهردار این شهر بودو در طی این مدت به مبارزه خود علیه تبعیض نژادی ادامه داد. او در سال ۱۹۵۰ در طی سخنرانی برای مقابله با چالش های اجتماعی سخنی درس آموز را بیان داشت::"تمدنی که توانائی حل مشکلاتی را که با آن درگیر می شود ندارد، تمدنی میراست".

سزر با آنکه مفهوم Négritude یا سیاه وارگی و یا سیاه بودگی را مطرح کرد و بر آن تاکید داشت اما می

بزرگداشت نیکوس کازانتزاکیس

	فاطمه معتمدآریا در مراسم بزرگداشت نیکوس کازانتزاکیس

 از آشنایی من با این نویسنده بیش از سه دهه می گذرد. هنوز حس خوش حاصل از مطالعه کتاب مسیح باز مصلوب را با خود دارم!. "مانیولیوس چوپان "نقش مسیح را در یک نمایش روستایی در کرت به عهده می گیرد . کم کم روحیات مسیح در وی تاثیر می گذاردو برای نجات انسانها دردهای بسیاری را تحمل می کند و سر انجام ...  نشر این کتاب و سایر آثار او جنجال زیادی در یونان و سایر کشورها  برانگیخت .حتی کشیشان کرتی هم وطنش او  را مرتد خواندند.اما آثار او در عرصه ادبیات بسیار تاثیر گذار بوده است . آلبرت شوایتزر بعد از مطالعه مسیح بازمصلوب گفته بود که در همه عمرم کتابی چنین تکان دهنده نخوانده بودم.

گزارش مراسم بزرگداشت در زیر نقل می شود:

کتابخانه ملی ایران، شب یکشنبه ۲۵ فروردین، شاهد بزرگداشت پنجاهمین سال درگذشت نیکوس کازانتزاکیس، نویسنده معروف یونانی بود. "زوربای یونانی"، "مسیح بازمصلوب"، " آخرین وسوسه مسیح" و "برادرکشی" آثاری هستند که نام او را در ذهن ها جاودانه می کند.

فاطمه معتمدآریا،  در این مراسم قطعاتی از کتاب "زوربای یونانی" و بخش هایی از اشعار و کتابهای

سرگذشت یک اسب

سرگذشت یک اسب (The Story of a Horse-Kholestomer) از لئو تولستوي . کتاب از زبون به اسب شايد درمعناي اصلي خارج شدن از قالب اين جسم خاكي به اصطلاح متفكر و باشعور بين ديگر مخلوقات خداوندگار باشد  واقعاً قشنگ نيست بدانيم موجودات دیگه راجع به ما آدما چه جوری فکر می کنن. این موجود دو پا که واسه ی خیلی از کارهايش نمی تواند دلیل قانع کننده ای داشته باشه، چرا می خنده، چرا ناراحته، چی دوست داره و این حرفا ... اینم یه داستان اینجوریه که چیزای قشنگ زیادی داره که وقتی خوندم یه جورایی تکون خوردم و لذت بردم و یاد گرفتم و تا نظرشما چه باشد....

 جمله هایی در این کتاب آخر وجود دارد که حسابی خواننده را با خود درگیر می کند. فرصت را غنیمت دیدم تا با نوشتن بخشی از جملات کتاب تولستوی شما را با تفکرات یک اسب راجع به مفهوم "مالکیت" آشنا کنم...   

تک درخت

به نام خدا

"تک درخت"

واژه ای رساست. به شرط آنکه در نظر آوریدش. " تک درخت" هر جا که باشد تک درخت است. در سبزه زار، در جنگل، کنار دریا، بر ستیغ کوه، بر سینهء دشت... هر جا که باشد نوید سایه سار است و شاهد بر حیات. بی سایه هم که باشد، یا به رقم تقدیر، دور دست  اگر نشسته باشد ، تکیه گاه است. 

"تک درخت" دیده می شود. از دور دست ها گویی شاخص تر است. بلندای همت و چتر شاخسار و کهنسالی هیبتش نمایان تر است.

اگر نخواهندش و ببُرندش، نزدیکترش می آورند: زورقی بر رودخانه ای، شعله ای در کلبه ای، برگی از یک کتاب...

همیشه برپا و سربلند بمانی "تک درخت". 

اشتباهی!

چندی پیش  به یکی از کتابخانه های شهر مراجعه داشتم. اطلاعات کتاب را به کتابدار دادم. فرمودند : نداریم. گفته شد از روی بانک خودتان نوشته شده است . فرمودند داریم نمی دهیم . سوال شد مرجع تشخیص کیست؟ با کمال رشادت فرمودند خودم و البته می دانستم عمل به وظیفه! می کند. عرض شد یا شما اشتباهی هستی یا من اشتباهی آمده ام!و البته پس از شناسایی من تمام موانع برطرف شد!!

 در سریال مرد هزارچهره یک صحنه گفتگو با آیینه وجود داشت که بسیار درس آموز بود .

 سرهنگ غفاری: کجا داری می ری؟
مسعود شصت چی : دارم می رم شيراز. دارم می رم خونه ام.
- پس آسايش و امنيت مردم چی؟ بهشون قول داده بودی.
- من، من، من، فکر می کنم اين مدت شايد اصلا آدم خوبی نبودم. کارهای خوبی نکردم.
- تو تازه، به قدرت رسيدی!
- من می رم!
- تو نمی تونی کارها رو نيمه کاره بذاری!
- من می رم!
- تازه به قدرت رسيدی احمق! عربده می کشی سرهمه. کِيف می ده! کيف می ده! بمون! کجا می خوای بری بدبخت! بمون حال کن، حال کن!
- خفه شو!...

و کیست نداند این اشتباهی بودن ها فقط در حوزه سیاست رخ نمی نماید در عالم ما کتابداران نیز هر روز ظهور و بروز می یابد.باز خوش به حال این بنده خدا که هنوز شصت چی وجودش نمرده است.

بین التعطیلین

این داستان تعطیلی  بین التعطیلین هم چنان جایگاهی پیدا کرده است که آهسته آهسته شاید جنبه قانونی هم پیدا کند. امسال عملا تعطیلی عید 17 روز شده است. بحمدالله  به نظر می رسد ما  کل سالمان بین دو تعطیلی واقع شده است. اول تا سوم و چهارم فروردین که تعطیل رسمی است پس سال را  با تعطیلات آغاز می کنیم  . اقلا 29 اسفند نیز تعطیل رسمی است . پس با تعطیل رسمی هم سال را به پایان می بریم لذا کل سال بین التعطیلین است!!!

مراکز آموزشی که تقویم ویژه خود را دارند .

سه ماه خالص ! تابستان ،این خلوص برای بعضی مراکز آموزشی تا چهار ماه هم قابل گسترش است

 تعطیلات میان ترم ،

 تعطیلات قبل از امتحانات  ،

 به پیشواز رفتن تعطیلات – از 20 و در نهایت از 25 اسفند همه دانشگاه ها تعطیل شده اند—

به  بدرقه رفتن تعطیلات ،

تعطیلات ویژه – قطع گاز و برق و آب و سرمای شدید هوا و...—

و تعطیلات رسمی که از این منظر هم جزو رکورد داران جهانیم.

تحقیقات مرکز پژوهش مجلس نشان می دهد که میزان کارایی بعد از تعطیلات افت می کند . ظاهرا مقداری طول می کشد تا موتورشان داغ شود.از سوی دیگر بر اساس پژوهشهای انجام شده تعطیل کردن هر یک روز، حدود چهار هزار میلیارد ریال به اقتصاد ملی آسیب وارد می‌کند و حدود 1400 میلیارد ریال از درآمدهای دولت کاسته می شود. محاسبه بفرمایید سالانه به چه میزان این تعطیلات برای جامعه هزینه دارد.

آیا با این شیوه ، دستیابی به توسعه ای متوازن در دنیای پر سرعت کنونی میسر است؟آیا رانتیر بودن ،جامعه را به لختی و سکون وا نداشته است؟و... آیا واقعا وقت آن نرسیده است  که در این زمینه اقدامی اساسی صورت پذیرد؟

 

پیشاپیش سال نو را به همه ایرانیان به خصوص کتابداران تبریک می گویم

 

موقع سال تحویل یاد ما هم باشید    التماس دعا دارم  

هفت سین کتابداران  :

سرعنوان موضوعی ها با موضوعات بیشتر

سرفصل های آموزشی برای دروس کتابداری جدیدتر

سر تیتر های  اخبار روزنامه ها با اخبار خوشتر

سر مقاله ها با محتوای بهتر

و...       شما بگویید ؟   آرزوی خیر و خوشی برای ایرانیان به خصوص هم رشته ای هایم که همواره برایم ارزشمند اند دارم 

وجین یا شخم؟

تعریف وجین و مزایا و معایب آن بر ما کتابداران پوشیده نیست و ضرورتی هم به توضیح مجدد ندارد . اما اخیرا یکی از مقامات ارشد فرهنگی کشور این واژه را بهانه  قرار داده و اظهار داشته اند: "در کتابخانه ها، کتاب هایی قویاً قابل وجین وجود دارند، کتاب هایی که هم به لحاظ ظاهری مستعمل هستند و هم به لحاظ مضمون و محتوا، دوره آنها تمام شده است. چیزهایی عصری و دوره یی هستند که با نسیم و امواج می روند. کتاب هایی از آن جنس، موجب مباهات نیستند، که هیچ، مایه شرمساری هم هستند و باید از کتابخانه ها جمع آوری شوند. وجین کتاب ها را باید با سرعت بیشتری انجام دهیم" . به دنبال این سخنان خبرهای نامبارکی از کتابخانه های عمومی به گوش می رسد .شایع شده است  عده ای با استناد به این سخن  به جان کتابها افتاده اند و مشغول شخم زدن کتابخانه ها شده اند. کتابهای کمیاب و نایاب زیادی سر از بازار سیاه در آورده است! دیروز  یکی از دوستان می گفت که خودش از دست فروشیها تعدادی از این کتابها را خریده است!!

از همگان انتظار دارد اگر از درستی یا نادرستی  این اخبار اطلاعی دارند ، اطلاع رسانی کنند . شایسته است انجمن محترم کتابداری نیز ضمن پیگیری مساله ، در صورت صحت موضع مناسبی را اتخاذ نماید.بشتابیم که ممکن است دیر شود.

چند پرسش درباره سواد اطلاعاتي

خوشبختانه موضوع "سواد اطلاعاتي"،  كه اتفاقا يكي از زمينه هاي مورد علاقه اينجانب مي باشد، طي سالهاي اخير مورد توجه جامعه كتابدراي كشور قرار گرفته و فعاليتهاي ارزنده اي در اين خصوص انجام شده است. اما در كنار اين علاقه مندي شخصي به موضوع سواد اطلاعاتي و اقبال نسبتا عمومي به آن يك نگراني عمده وجود  دارد. نگراني از اينكه رويكرد ما به اين امر سطحي و گذرا باقي بماند. درست مثل سرنوشت بعضي موضوعهاي ديگر كه گاه بصورت مقطعي و سطحي مطرح شده و بدون آنكه تاثير سازنده اي در عرصه عمل و نظر از خود بجا گذارند پس از مدتي به دست فراموشي سپرده مي شوند.  بنابراين، پرسشهايي در اين خصوص وجود دارد كه مي تواند مورد توجه همه آنهايي قرا گيرد كه قصد فعاليت در حوزه سواد اطلاعاتي را دارند:

1.   با توجه به اينكه ما كمي دير به قافله سواد اطلاعاتي دنيا ملحق شده ايم آيا اين تاخير فرصتي است بر اي استفاده از حجم گسترده و مفصل منابع خارجي موجود در اين زمينه ، يا يك تهديد براي آنكه به دليل عدم پيمودن مسيري مشابه شناختمان نسبت به اين موضوع عمق لازم را پيدا نكند؟

2.  از آنجايي كه موضوع سواد اطلاعاتي بيش از 25 تا 30 سال است كه در مجامع كتابداري دنيا مطرح شده و پشتوانه انتشاراتي و مفصلي براي اين موضوع وجود دارد رويكرد ما به اين واقعيت بايد چگونه باشد؟ آيا ما نيازي به انجام پژوهشهاي بنيادي در اين زمينه داريم يا فقط كافي است كه به ترجمه و استفاده از منابع موجود بپردازيم و زحمت دوباره ساختن چرخ را به خود ندهيم؟

3.  آيا مي توان سواد اطلاعاتي را يك موضوع جهاني تلقي كرد و از استانداردهاي موجود به راحتي بهره گرفت يا لازم است در صدد بومي سازي آن باشيم؟

4.    چگونه بايد مبحث سواد اطلاعاتي را از مرحله نظر به عرصه عمل بكشانيم؟

5.   جايگاه سواد اطلاعاتي را در كتابدراي و اطلاع رساني ايران چگونه بايد تعريف كرد كه گره اي از گرههاي موجود بگشايد نه در حد يك موضوع براي نوشتن مقاله و برگزاري سمينار باقي بماند؟

6.   جايگاه اين موضوع را در آموزش كتابدراي و اطلاع رساني چگونه بايد تدوين كرد كه پيوند لازم را با موضوعات بنيادي كتابدراي برقرار سازد و زمينه براي تداوم توسعه آن فراهم شود؟

7.     دانشجوياني كه قصد انجام پايان نامه خود را در اين زمينه دارند بايد به چه رويكردي اتخاذ كرد كه پزوهش آنان مسئله مدار باشد و نه مسئله ساز؟

اميدوارم كارگروه سواد اطلاعاتي كه به پيشنهاد آقاي دكتر قاسمي به زودي در انجمن شكل مي گيرد بتواند با بهرمندي از نظرات اساتيدي مثل سركار خانم دكتر پريرخ كه تجربه فراواني در اين موضوع دارند به اين پرسشها بپردازد.

وبلاگ پایان نامه های کتابداری و اطلاع رسانی ایران

دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته کتابداری از زمانی که کار روی پایان­نامه را شروع می­کنند در بیشتر موارد، این دغدغه را دارند کاری که می­خواهند انجام دهند تکراری است یا خیر؟ چطور می­توان فهمید که در گروه­های دیگر چنین کاری انجام می­شود یا خیر؟ ... 

چندی پیش به همراه عده­ای از دوستان تصمیم گرفتیم وبلاگی برای درج اطلاعات کتابشناختی و چکیده پایان­نامه­هایی که اخیرا در گروه­های کتابداری سطح کشور دفاع می­شوند، تهیه کنیم. البته این را عرض کنم که پیش از این، راه­های دیگری غیر از طراحی وبلاگ آزموده شد که یا اصلا جواب نداد (مثلا کمک از وب سایت انجمن) و یا جامع و کامل و به­قولی راضی­کننده نبود (مثلا درج اطلاعات در بخش معرفی پایان­نامه­ها در فصلنامه کتاب). سرانجام به این نتیجه رسیدیم که به وبلاگ متوسل شویم، بنابراین با همکاری و همفکری عده­ای از دوستان که برخی تجربه این کار را برای دانشگاه متبوع خود داشتند، وبلاگ «پایان­نامه­های کتابداری دانشگاه­های ایران» طراحی شد.

اکنون این وبلاگ با همکاری عده­ای از دوستان داوطلب فعال است. در ضمن معرفی پایان­نامه­های دفاع شده، بخشی هم برای پایان­نامه­های در دست دفاع در وبلاگ قرار گرفته  است تا دوستان در جریان کارهایی که در حال انجام یا دفاع است، قرار گیرند.

فرصت را غنیمت می­شمارم و از دوستانی که طرح پیشنهادی پایان­نامه­شان تصویب شده است یا در شرف دفاع از پایان­نامه خود دفاع هستند یا اخیراْ از آن دفاع کرده­اند، دعوت می­کنم برای معرفی اثر خود و اطلاع­رسانی ملی، چکیده و اطلاعات کتابشناختی پایان­نامه­ خود را برای درج در وبلاگ به نشانی irlibthesis A gmail.com ارسال کنند. بدین ترتیب، همه دانشجویان و محققان می­توانند در جریان موضوع و روند کار پایان­نامه­ها در سراسر کشور قرار گیرند. 

سعی کنیم با اطلاع­رسانی به­موقع، این حداقل دسترسی را نیز از یکدیگر دریغ نکنیم.

 

 

وب شناسی یا علم وب

"وب شناسي" يا به بيان ديگر "علم وب" حوزه اي نوين و كاملا ميان رشته اي است كه اخيرا توسط يك تيم تحقيقاتي به سرپرستي تيم برنرز لي (پدر وب) و همكارانش در پروژه اي مشترك در دانشگاه ساوت همتون انگلستان و ام آي تي امريكا معرفي شده است. سايت جديدي تحت همين عنوان اطلاعات مفيدي در اين خصوص ارائه كرده و چشم انداز اين رشته را ترسيم مي كند. در تصوير پروانه اي شكل پيوست (در ادامه مطلب) رابطه وب شناسي با موضوعات گوناگوني مثل كامپيوتر،‌ هوش مصنوعي، ‌روانشناسي،‌ جامعه شناسي و ارتباطات نشان داده شده و مولفه هاي سازنده آن مانند "وب معنايي" نيز مشخص گرديده است. جالب اينجاست كه در اجزاء سازنده وب شناسي گرايش موضوعي مولفه ها بيش از آنكه مبتني بر جنبه هاي فني وب باشد به جنبه هاي اجتماعي و انساني آن متمايل است. در واقع سهم جنبه انساني وب شناسي به مراتب پررنگتر از سهم ماشيني آن است. مجريان اين پروژه معتقدند اكنون كه 15 سال از تولد وب مي گذرد زمان آن فرا رسيده كه اين پديده را با نگاهي تازه و از زوايايي نوين مورد بررسي جدي تري قرار دهيم. پديده اي كه همه شئون زندگي ما را تحت تاثير قرار داده اما وجود نامرئي آن را احساس نمي كنيم.  به نظرم نقش كتابداران در اين علم جديد مي تواند به نحو قابل توجهي سازنده  و تاثير گذار باشد. نظر شما چيست؟

ویژه نامه علم سنجی

شماره جدید فصلنامه کتاب{نسخه الکترونیک} منتشر شد.

http://www.nlai.ir/Default.aspx?tabid=204

تاریخ شفاهی

به دنبال مطالبی در باره تاریخ شفاهی بودم. اصطلاح  oral history را جستجو کردم . با کمال حیرت متوجه شدم این اصطلاح لابد غیر اخلاقی تشخیص داده شده و  فیلتر شده است!!؟؟

با این حساب  چون ممکن است بیمارانی پیدا شوند که از کل اجزا و جوارح انسانی و سایر اشیا استفاده های آنچنانی کنند پس باید توصیه کنیم این فیلترینگ به سر و دست و پا و بینی و درخت و... تسری داده شود!!.

فقط باید دعا کرد که خداوند عالم به تصمیم گیرندگان حوزه اطلاعات خرد و درایت و دانایی عطا فرماید.

شیرازه - دو

همهمه را می شود به خوبی احساس کرد. گویا خبری در راه است!.
او مرتب در رفت و آمد است. هیجان دارد، خوشحال است و در عین حال نگرانی را در ته چهره اش می تواند دید. مرتب جلسه، صحبت، بحث، ... با نویسندگان، با بچه های فنی، با مسول وب سایت و البته با دکتر.
سردبیر را می گویم. همانی که شیرازه را به اسم او می شناسیم. او همچنان پرتلاش است و امیدوار به "ایجادی" دیگر.
تلفن ها به صدا در می آیند. آخرین صحبت ها رد و بدل می شود و آخرین اصلاحات انجام می شود.
مطالب به سرعت خوانده و ویرایش می شوند. مبادا،  کلمه ای در شان باشد یا نباشد! خارج از عرف باشد یا نباشد! جا افتاده باشد با نباشد! کم باشد یا نباشد! گزنده باشد یا نباشد! ...
همه در تب و تابند. چه، امروز، تلاشی به ثمر رسیده و نتیجه خواهد داد.
آخرین اصلاحات انجام شده و کلید اینتر زده می شود و "شیرازه دو" متولد می شود. حالا همه دنیا می توانند حاصل کار را ببینند. حاصل اقلا دو ماه کارِ بی وقفه دوستانِ تحریریه، فنی و  سردبیر  پرتلاش و  البته استاد بزرگ.

"شیرازه دو" متولد شده است.

روز، آخرین ثانیه هایش را سپری می کند. دیگر، هیچ کسی نایِ حرف زدن ندارد. البته حرفی هم برای گفتن نمانده، حرفها، همه زده شده است.

کیف ها را برداشته و می روند.
به چهره دوستان که نگاه می کنم، نگرانی شان را کمی بیشتر از خوشحالی شان می بینم.
مبادا چیزی جامانده باشد، مبادا باز ! حرفهایی زده شود، مبادا خستگی  بر تنشان بماند ...

فنی هامان هم، سنگ تمام گذاشته اند، علیرغم آنکه مطلبی از آنها منتشر نشده اما حرف های زیادی برای گفتن دارند. از خودشان می پرسم، معتقدند که حرفهایشان را زده و  در پس زمینه تک تکِ مطالب نشریه، تلاش آنها  پیدا و البته پنهان است ...

به دوستان نویسنده ام غبطه می خورم که حالا سهمشان از دنیا بیشتر شده است.

شیرازه /اولین سال/دومین گام!

سهم انسانها از دنیا به اندازه حضوری ست که درکهکشان رسانه ها دارند

 

اولین سال ـ دومین گام

 

 

ش

ی